Cấy ghép tim của khỉ đầu chó cho trẻ sơ sinh, đáng lên án hay nhân đạo?

Một cuộc phẫu thuật tiên phong khiến cả thế giới ca ngợi cũng như chỉ trích xảy ra vào năm 1984 là ca cấy ghép tim của khỉ đầu chó cho một đứa trẻ sơ sinh nhỏ bé được mệnh danh là "Baby Fae" do bác sĩ Leonard Bailey thực hiện.

Bé Fae - tên thật là Stephanie Fae Beauclair bị sinh non với dị tật tim bẩm sinh gọi là hội chứng giảm sản tim trái. "Vào thời điểm đó, những đứa trẻ sinh ra mắc một số chứng bệnh tim kỳ lạ thậm chí còn không được điều trị - chúng bị đặt sang một bên cho đến chết. Và tất cả những đứa trẻ đều phải chịu hậu quả như vậy", bác sĩ Bailey kể lại trong một cuộc phỏng vấn với tờ Loma Linda, xuất bản năm 2007.
 
"Tôi đã gặp một số trẻ sơ sinh như vậy. Chúng tôi đã thử nhiều cách khác nhau để xem liệu có thể kéo dài sự sống cho chúng hay không. Chủ yếu là chúng tôi kéo dài thời gian chết cho bọn trẻ, có thể là vài ngày. Nhưng việc cố gắng cứu chúng đã thất bại".

Làm thế nào mà một đứa trẻ sơ sinh lại có trái tim của khỉ đầu chó?

Tại Barstow, California, bé Stephanie Fae Beauclair bị sinh non 3 tuần với hội chứng giảm sản tim trái, một khiếm khuyết gây tử vong trong đó phần tim trái kém phát triển. Mặc dù những đứa trẻ mắc chứng bệnh này dự kiến ​​sẽ sống được khoảng hai tuần và mẹ của Fae được lựa chọn để cho con mình chết trong bệnh viện hoặc tại nhà, nhưng bác sĩ Bailey đã nghĩ đến một lựa chọn khác. Ngoài vấn đề về tim, bé Fae có sức khỏe tốt.

Cấy ghép tim của khỉ đầu chó cho trẻ sơ sinh, đáng lên án hay nhân đạo?

Bé Fae, đứa trẻ sơ sinh nhận ghép tim từ một con khỉ đầu chó tại trung tâm Y khoa Đại học Loma Linda, tại Loma Linda, California, ngày 30/10/1984. Ảnh: Loma Linda University Health News
 
Việc cấy ghép sẽ giải quyết được vấn đề, nhưng đây là một hướng đi hoàn toàn mới: mặc dù phẫu thuật cấy ghép đã trải qua một chặng đường dài kể từ khi ca ghép tim đầu tiên giữa người và người được thực hiện vào năm 1967, vẫn chưa có ai thực hiện được thành công ghép tim cho trẻ sơ sinh, chủ yếu là do thiếu tim hiến tặng.
 
Trước sự thiếu hụt đó, Bailey, một bác sĩ phẫu thuật tim nhi tại Trung tâm Y tế Đại học Loma Linda ở California, đã dành bảy năm để nghiên cứu về phương pháp cấy ghép xenograft, hoặc cấy ghép từ các loài khác. Nghiên cứu của Bailey bao gồm “hơn 150 ca cấy ghép ở cừu, dê và khỉ đầu chó, nhiều ca cấy ghép giữa các loài”. Ca ghép giữa linh trưởng dạng khỉ với người đầu tiên được thực hiện vào năm 1964 nhưng bệnh nhân đã chết vài giờ sau khi phẫu thuật và chỉ một vài ca nữa được thực hiện sau đó; Tuy nhiên, Bailey đã được phép thực hiện một ca cấy ghép như vậy đối với bé Fae.

Khi bé Fae được 12 ngày tuổi, anh cấy trái tim nhỏ bé của một con khỉ đầu chó vào cơ thể cô bé. Bé Fae qua đời 21 ngày sau đó nhưng ca phẫu thuật được coi là một tiến bộ khoa học tiên phong vì cô bé đã sống lâu hơn hai tuần so với bất kỳ trẻ sơ sinh nào mắc phải căn bệnh tim này trước đây.

"Bé Fae đã giúp thay đổi hoàn toàn bối cảnh của việc cấy ghép tim cho trẻ em, tạo ra mức độ nhận thức cộng đồng chưa từng có", Loma Linda đưa tin trên trang web của mình. "Mọi người ở khắp nơi đã hiểu được nhu cầu cấp thiết về việc hiến tạng cho trẻ sơ sinh. Ngoài ra, cả một thế hệ sinh viên đã được truyền cảm hứng để tiếp bước bác sĩ Bailey và trở thành bác sĩ phẫu thuật nhi khoa."
 
Nhưng các nhà hoạt động vì quyền động vật lại coi đó là hành vi phi đạo đức và ghê tởm.
 
Bác sĩ Bailey nhớ lại: “Những bức thư đầy thù hận và những lời đe dọa đã ập đến trong một thời gian dài, đến nỗi cảnh sát muốn chúng tôi để cho họ mở thư và những thứ tương tự như thế.
 
Một năm sau ca phẫu thuật của bé Fae, bác sĩ Bailey đã thực hiện ca ghép tim người cho trẻ sơ sinh thành công đầu tiên. Sau này, Bailey đã tiếp tục thực hiện gần 400 ca ghép tim cho trẻ sơ sinh tại Loma Linda, nơi ông là giáo sư và là trưởng khoa phẫu thuật tại Bệnh viện Nhi Đại học Loma Linda.
 
Tổ chức này cho biết: “Công việc của ông ấy cũng đưa Loma Linda University Health trở thành trung tâm cấy ghép tim cho trẻ em hàng đầu thế giới và dẫn đến những đổi mới cho phép các bác sĩ phẫu thuật sửa chữa một số dị tật tim bẩm sinh phức tạp thay vì bệnh nhân phải tiến hành cấy ghép”.
Theo: Medicalxpress, Time