Mâm ngũ quả ngày Tết miền Bắc và miền Nam bày trí khác nhau như nào?

Mâm ngũ quả ngày Tết mang ý nghĩa sâu sắc về sự đoàn viên, sung túc, gửi gắm ước nguyện tốt đẹp của gia đạo. Chưng mâm ngũ quả ngày Tết miền Bắc và miền Nam sao cho đúng?

Cách bày mâm ngũ quả ngày Tết 2021 chuẩn phong thủy, đón may mắn

Mách bạn những cách trang trí Tết 2021 đẹp, nổi bật để đón năm mới

Hình ảnh mâm ngũ quả ngày Tết là hình ảnh không thể thiếu trong ngày tết cổ truyền của người Việt Nam, mang ý nghĩa sâu sắc về sự đoàn viên, sung túc cũng như những ước nguyện tốt đẹp mà gia đạo gửi gắm.

Mỗi loại quả bày mâm ngũ quả đều có ý nghĩa riêng, thể hiện nguyện ước của gia chủ qua tên gọi, màu sắc và cách sắp xếp của chúng, gia đình cần hiểu và nắm rõ để gửi gắm ước nguyện, cầu mong của mình trong năm mới.

Về cơ bản, mâm ngũ quả là mâm quả gồm 5 loại khác nhau, mỗi loại tượng trưng cho một ước nguyện của gia chủ, thông qua tên gọi và màu sắc, tượng trưng cho quy luật đất trời theo ngũ hành Kim (màu trắng), Mộc (màu xanh), Thủy (màu đen), Hỏa (màu đỏ), Thổ (màu vàng).

"Ngũ” trong ngũ quả thể hiện ước muốn của người Việt đạt được ngũ phúc lâm môn: Phúc (may mắn); Quý (Giàu có, sang trọng), Thọ (sống lâu), Khang (khỏe mạnh), Ninh (bình yên).

Các loại trái cây dùng để bày trên mâm ngũ quả đa dạng, với biểu tượng về điều ước của gia đình, mang những màu sắc chung như xanh lá (cân bằng, bình yên), đỏ, cam (may mắn), vàng (phát tài lộc). Mâm ngũ quả truyền thống có các loại quả như: Chuối xanh - Tượng trưng cho gia đình sum vầy, quây quần, đầm ấm, bao bọc và chở che; Phật thủ xanh - bàn tay phật che chở cho cả gia đình; Bưởi vàng - Cầu ước sự an khang, thịnh vượng; Thanh long đỏ - Rồng mây hội tụ, thể hiện sự phát tài phát lộc; Đu đủ vàng- Thịnh vượng, đủ đầy.

Theo truyền thống miền Bắc, cách bày mâm ngũ quả sẽ là nải chuối xanh được đặt dưới cùng, ở giữa là quả bưởi, rồi điểm xuyến những quả quất, quýt xung quanh. Người miền Bắc chuộng chuối, còn người miền Nam lại kỵ.

Người ta chọn bày mâm ngũ quả những trái chuối tiêu già quả nhưng vẫn còn xanh, mỗi nải chuối thường trên 20 quả, cong đều nhau để “ôm” được các hoa quả khác đặt trong lòng nó. Bạn không nên chọn chuối sắp chín, hoặc đã sắp đổi sang vàng vì khi thờ, sức nóng của hương nhang sẽ làm chuối chín rất nhanh và dễ bị rụng quả.

Người miền Nam bày mâm ngũ quả theo mong muốn “Cầu sung vừa đủ xài” ước mong năm mới đủ đầy, sung túc, tương ứng với 5 loại quả: Mãng cầu, sung, dừa, đu đủ, xoài, thêm quả thơm (dứa) với mong muốn con cháu đầy nhà và một cặp dưa hấu xanh vỏ đỏ lòng để cầu may mắn.

Mâm ngũ quả ngày Tết miền Bắc

Cách xếp mâm ngũ quả ngày Tết miền Bắc thường theo thuyết Ngũ hành, phải phối theo 5 màu: Kim màu trắng, Mộc màu xanh, Thủy màu đen, Hỏa màu đỏ, Thổ màu vàng. Các loại trái cây được bài trí, sắp xếp màu sắc từng loại quả xen kẽ với nhau để đẹp mắt, hợp phong thủy ngày Tết.

Mâm ngũ quả ngày Tết miền Bắc và miền Nam bày trí khác nhau như nào? 001

Mâm ngũ quả miền Bắc thường có 5 loại: Chuối, bưởi, đào, hồng, quýt.

Mâm ngũ quả Tết Nguyên đán được người miền Bắc trình bày truyền thống là: Chuối ở dưới cùng, đỡ lấy toàn bộ các loại quả khác, giữa là quả bưởi hoặc phật thủ vàng. Sau đó, xếp các loại quả bày xung quanh, chỗ còn trống cài xen kẽ quýt vàng, táo xanh, hoặc những quả ớt chín đỏ.

Còn hiện đại, các loại hoa quả, trái cây ngày càng đa dạng nên mâm ngũ quả ngày càng phong phú hơn, không câu nệ cứng nhắc “ngũ quả” nữa mà có thể là bát, cửu, thập quả, thêm chùm nho mọng, thêm táo xanh, ớt đỏ, hồng xiêm…

Mâm ngũ quả ngày Tết miền Trung

Người dân miền Trung không quá câu nệ hình thức, ý nghĩa mâm ngũ quả ngày Tết, mà thường sẽ có gì cúng nấy, thành tâm dâng kính tổ tiên nên mâm ngũ quả mỗi nhà lại khác nhau.

Các loại quả để làm mâm ngũ quả ngày Tết thường thấy ở miền Trung là: Thanh long, chuối, dưa hấu, mãng cầu, dứa, sung, cam, quýt…

Mâm ngũ quả ngày Tết miền Nam

Với mong muốn “Cầu sung vừa đủ xài” ước mong năm mới đủ đầy, sung túc, người miền Nam thường xếp mâm ngũ quả ngày Tết tương ứng với 5 loại quả: Mãng cầu, sung, dừa, đu đủ, xoài. Thêm vào đó còn có thêm quả thơm (dứa) với mong muốn con cháu đầy nhà và một cặp dưa hấu xanh vỏ đỏ lòng để cầu may mắn.

Mâm ngũ quả ngày Tết miền Bắc và miền Nam bày trí khác nhau như nào? 002

Ý nghĩa mâm ngũ quả ngày tết miền Nam thể hiện rõ tính bình dị, dân dã và hóm hỉnh, mỗi người một cuộc sống và mong muốn khác nhau, biết là nào là “đủ”, nhưng ai cũng chỉ cần đủ mà thôi.

Một số loại quả mà người miền Nam kỵ xếp làm mâm ngũ quả vì theo phát âm tên gọi mang ý nghĩa không tốt, như:

Chuối: Chúi nhủi, làm ăn không phất lên được.

Lê, táo (bom): Lê lết, đổ bể, dễ thất bại.

Cam, quýt: Quýt làm cam chịu.

Tuy mỗi miền mỗi khác nhưng mâm ngũ quả trên bàn thờ ngày Tết vẫn là nơi hội tụ của hồn quả, hương cây của nét văn hóa dân tộc và ý nguyện cầu hòa, an, đủ mà người dân Việt Nam gửi gắm.

Các loại quả thường dùng để bày mâm ngũ quả phổ biến nhất

- Chuối: Tượng trưng cho con cháu sum vầy, quây quần, đầm ấm, hứng lấy may mắn, bao bọc và chở che.

- Phật thủ: Bàn tay phật che chở cho cả gia đình.

- Bưởi: Mong muốn an khang, thịnh vượng.

- Quả lê hoặc dưa lê: Tượng trưng cho sự thành đạt, thăng tiến.

- Cam, quýt: Tượng trưng cho sự thành đạt.

- Lê: Vị ngọt thanh, ngụ ý việc gì cũng trơn tru, suôn sẻ.

- Lựu: Nhiều hạt, tượng trưng cho con đàn cháu đống.

- Đào: Thể hiện sự thăng tiến.

- Táo: Phú quý, giàu sang.

- Thanh long : Rồng mây hội tụ, thể hiện sự phát tài phát lộc.

- Dưa hấu: Căng tròn, mát lành, hứa hẹn sự ngọt ngào, may mắn.

- Quả trứng gà: Lộc trời cho.

- Sung: Gắn với biểu tượng sung mãn, sức khỏe và tiền bạc.

- Đu đủ: Thịnh vượng, đủ đầy.

- Xoài (phát âm giống như “xài”): Cầu mong cho việc tiêu xài không thiếu thốn.

Mâm ngũ quả ngày Tết miền Bắc và miền Nam bày trí khác nhau như nào? 003

Cách chọn các loại quả cho mâm ngũ quả

Chuối xanh: Nên chọn nải chuối có hình giống bàn tay ngửa lên với ý nghĩa để che chở, bảo vệ cũng như đem lại phúc lộc cho gia chủ, chọn nải chuối to, còn nguyên núm, đều quả, tươi màu, không bị đen hay bầm dập. Nải chuối phải lẻ quả và nếu cẩn thận bạn nên chọn chuối có quả cuối cùng nằm ở chữ "sinh" theo cách đếm "sinh - lão - bệnh - tử".

Phật thủ: Chọn quả phật thủ có mùi thơm, quả rắn chắc, vỏ tươi sáng, ngón tay nhiều, dài, móng nhọn và đều, nên chọn những quả có số ngón đạt trên 20 ngón, ngón cuối cùng nên nằm ở chữ "Thịnh" theo cách đếm "Thịnh - Suy - Vi - Thái". Lưu ý không chọn những quả phật thủ có đốm và ngón tay không đều.

Bưởi: Chọn quả còn nguyên cuống, da bóng láng và không có đốm nâu hay sẹo, không bị móp méo và cầm chắc tay.

Quýt: Nên chọn quýt đường, da căng và vàng bóng tự nhiên, chọn những quả quýt có cuống tươi, không bị dập, bóp nhẹ thấy mềm tay, đàn hồi.

Dưa hấu: Bạn có thể búng vào thân dưa và nếu tiếng phát ra là tiếng trầm và chắc nịch là quả dưa còn tươi và ngon, chọn quả dưa có núm đều, phần đáy lõm, dưa có lớp da căng bóng là những quả dưa ngon và chín tới.

Mãng cầu: Chọn những quả mãng cầu có da còn tươi, vừa mới hái xong, vỏ màu vàng nhạt, láng bóng, mắt gai to, mềm, khoảng cách giữa các gai rộng.

Dừa: Chọn quả dừa có cuống tươi vẫn bám chắc chắn, quả cầm chắc tay, búng nhẹ vào quả dừa nếu nghe thấy tiếng thanh phát ra và cảm giác hơi đau ở đầu ngón tay thì đó là dứa bánh tẻ, nước ngọt và dày cùi, nghe tiếng trầm phát ra thì đó là dừa non, cùi dừa mỏng, nước không ngọt. Chọn quả có vỏ màu xanh đều, không bị dập để thắp hương cho đẹp.

Đu đủ: Chọn đu đủ thuôn dài, cầm nặng tay, có mùi thơm nhẹ, phải chín đều, cuống còn nhựa dính thì sẽ vừa ngọt, ít hột, thịt dày, lớp vỏ ngoài vàng có lốm đốm xanh nhỏ li ti. Núm đu đủ đã chuyển sang màu vàng sẽ là những quả đu đủ chín tự nhiên.

Xoài: Chọn xoài bạn hãy chọn những quả có da căng bóng, màu vàng sáng, lưu ý không chọn quả thâm đen, vỏ nhăn, nhũn.

Thơm (dứa): Chọn quả to, mắt đều, màu hơi ngả vàng, dùng tay búng thấy chắc, mọng nước.

Thanh long: Mua những quả có màu tươi, đều màu, mắt và tránh chọn quả bị dập, có chỗ thâm hoặc bị dao cứa vào.

Mâm ngũ quả ngày Tết miền Bắc và miền Nam bày trí khác nhau như nào? 004

Cách xếp mâm ngũ quả ngày Tết

Mâm ngũ quả ngày Tết thường bày trên một cái mâm bằng gỗ tiện, sơn son, có chân, gọi là mâm bồng. Nếu không có mâm bòng, có thể bày trên một cái đĩa to, nhưng phải đặt trên chồng bánh chưng để tạo dáng cao, uy nghiêm, thành kính.

Copy link

https://dulich.petrotimes.vn/mam-ngu-qua-ngay-tet-mien-bac-va-mien-nam-chung-khac-nhau-nhu-nao-595377.html

Theo: Petrotimes