Những buổi lễ nhậm chức tổng thống Mỹ từng diễn ra căng thẳng trong lịch sử

Lễ nhậm chức Tổng thống của ông Biden năm nay, nước Mỹ đã phải phong tỏa Washington D.C do lo ngại hỗn loạn xảy ra, nhưng đây sẽ không phải lần duy nhất buổi lễ quan trọng này diễn ra trong căng thẳng lo âu.

Ngày mai 20/1 (theo giờ Mỹ), Tổng thống đắc cử Joe Biden sẽ tuyên thệ nhậm chức vào thời điểm quốc gia này đối mặt với một loạt thách thức. Nước Mỹ bị "tàn phá" bởi Covid-19, kéo theo đó là nhiều hệ quả về kinh tế và chia rẽ chủng tộc. Căng thẳng chính trị tăng cao khi Tổng thống Donald Trump không chấp nhận thất bại. Vụ bạo loạn Đồi Capitol hôm 6/1 như đổ thêm dầu vào lửa, khiến nguy cơ xảy ra bạo lực tại lễ nhậm chức của ông Biden được đánh giá là ở mức chưa từng có.

Khoảng 25.000 Vệ binh Quốc gia đã được triển khai tại thủ đô Washington, khiến thành phố giống như một "vùng chiến sự". Đại dịch đã khiến ông Biden phải cắt bỏ các chương trình chào mừng lễ nhậm chức và hạn chế lượng người đến xem. Thượng viện có thể xét xử ông Trump vài ngày sau lễ nhậm chức.

Tuy nhiên, trong lịch sử nước Mỹ cũng đã từng có những buổi lễ nhậm chức diễn ra trong căng thẳng. Đối với nhiều người Mỹ, lễ nhậm chức của tân tổng thống có thể là thời điểm ăn mừng, là sự khởi đầu mới. Nhưng đó cũng là thời điểm khiến sự chia rẽ của đất nước được thể hiện rõ nhất.

Abraham Lincoln

Những buổi lễ nhậm chức tổng thống Mỹ từng diễn ra căng thẳng trong lịch sử 001

Lễ nhậm chức của Tổng thống Mỹ Lincoln năm 1861. Ảnh: Time

Năm 1861, sau khi Tổng thống Abraham Lincoln đắc cử và 7 bang miền Nam ly khai vì quan điểm chống chế độ nô lệ của ông. Tổng thống phải thay đổi kế hoạch cho chuyến đi tới thủ đô Washington để tuyên thệ nhậm chức do những lo ngại đe dọa đến tính mạng. Các thám tử tư phát hiện một âm mưu ám sát Lincoln khi ông đi qua Baltimore, nơi ông phải trung chuyển qua hai nhà ga để thực hiện chặng cuối cùng đến thủ đô.

Maryland là bang nô lệ và Baltimore, thành phố đông dân nhất bang này, có nhiều người ủng hộ các bang miền Nam. Vì vậy, đội ngũ của ông Lincoln phải nghĩ ra cách để ông bí mật di chuyển. Lincoln lên một chuyến tàu đặc biệt ở Harrisburg, Pennsylvania và các nhân viên an ninh giữ kín thông tin khởi hành. Từ Philadelphia, cùng với hai người khác, ông lên chuyến tàu đêm muộn đến Baltimore và tới nơi lúc và 3h30 sáng, chuyển ga và đến Washington an toàn lúc 6h.

Khi biết về hành trình di chuyển này, báo chí Mỹ đã chế nhạo ông Lincoln, thậm chí còn bịa ra những chi tiết rằng ông đã đội "một chiếc mũ lưỡi trai kẻ sọc và áo choàng quân đội rất dài" để ngụy trang. Tờ New York Herald viết rằng tân tổng thống đã "lẻn vào Washington" như một "tên trộm trong đêm". Tuy nhiên, không ai coi nhẹ vấn đề an ninh. Trong lễ nhậm chức, các tay súng bắn tỉa canh gác từ các mái nhà, binh lính phong tỏa đường phố và một đơn vị pháo binh được triển khai tới Đồi Capitol.

Rutherford B. Hayes

Những buổi lễ nhậm chức tổng thống Mỹ từng diễn ra căng thẳng trong lịch sử 002

Lễ nhậm chức diễn ra trong bí mật của Tổng thống Rutherford B. Hayes. Ảnh: Wikipedia

Cuộc bầu cử tổng thống gây tranh cãi nhất trong lịch sử Mỹ được cho là lần đối đầu năm 1876 giữa ứng viên đảng Cộng hòa Rutherford B. Hayes và ứng viên đảng Dân chủ Samuel J. Tilden. Ở các bang miền Nam, cuộc bỏ phiếu bị cản trở bởi những lời đe dọa bạo lực từ các đảng viên Dân chủ, những người không muốn cử tri da màu đi bỏ phiếu. Đảng Dân chủ cũng tạo ra các lá phiếu mang hình ảnh Abraham Lincoln để dụ cử tri mù chữ chọn ông Tilden.

Vào cuối chiến dịch tranh cử đầy hỗn loạn, hai phe đều tuyên bố chiến thắng ở ba bang Florida, Louisiana và Nam Carolina với tổng cộng 19 phiếu đại cử tri. Các phe phái chính trị cạnh tranh ở những bang này đã gửi hai bản danh sách đại cử tri khác nhau, một ủng hộ Tilden, một ủng hộ Hayes, lên quốc hội. Tại Florida, thống đốc bang gửi danh sách đại cử tri ủng hộ đảng Cộng hòa, trong khi tổng chưởng lý bang gửi danh sách ủng hộ đảng Dân chủ.

Ba bang có tranh chấp kết quả này sẽ quyết định kết quả chung cuộc. Nếu phiếu đại cử tri của đảng Cộng hòa được tính, Hayes sẽ là tổng thống và ngược lại, nếu phiếu đại cử tri của đảng Dân chủ được tính, Tilden sẽ chiến thắng. Quốc hội lập ra một ủy ban gồm 15 thành viên để giải quyết tranh chấp, trong đó Hạ viện, Thượng viện và Tòa án Tối cao mỗi bên cử ra 5 đại diện. Ủy ban cuối cùng đã bỏ phiếu với tỷ lệ 8 phiếu thuận 7 phiếu chống, trao số phiếu đại cử tri tranh chấp cho Hayes, giúp ông đắc cử tổng thống chỉ hai ngày trước lễ nhậm chức năm 1877.

Ngày hôm sau, tổng thống mãn nhiệm Ulysses S. Grant mời Hayes đến Nhà Trắng và yêu cầu ông bí mật tuyên thệ nhậm chức để ngăn cản mọi nỗ lực vào phút chót của đối thủ Tilden hoặc đảng Dân chủ nhằm đảo ngược kết quả và đề phòng bạo lực từ những người miền Nam. Lễ nhậm chức sau đó được tổ chức lại trước sự chứng kiến của công chúng.

Franklin D.Roosevelt

Những buổi lễ nhậm chức tổng thống Mỹ từng diễn ra căng thẳng trong lịch sử 003

Franklin D.Roosevelt trong buổi lễ nhậm chức đầu tiên. Ảnh: History

Sau khi Tổng thống Franklin D.Roosevelt đắc cử nhiệm kỳ thứ tư (khi đó Mỹ chưa có quy định tổng thống chỉ được tranh cử tối đa hai nhiệm kỳ), ông quyết định tổ chức lễ nhậm chức tối giản vào năm 1945, khi đất nước đang phải "thắt lưng buộc bụng" để dồn mọi nguồn lực cho Thế chiến II. Lễ nhậm chức chỉ kéo dài 15 phút cũng phản ánh sức khỏe giảm sút của chính ông. Ông qua đời chưa đầy ba tháng sau đó.

Thay vì tuyên thệ tại Đồi Capitol, ông Roosevelt cử hành lễ nhậm chức tại cổng nam của Nhà Trắng trước một đám đông tương đối nhỏ. Không có diễu hành, không có dạ hội, chỉ có một bữa tiệc trưa giản dị. "Nhân viên bắt chó hoang còn có lễ nhậm chức hoành tráng hơn", Giám đốc Sở Mật vụ dưới thời Roosevelt nhận xét.

Richard M. Nixon

Những buổi lễ nhậm chức tổng thống Mỹ từng diễn ra căng thẳng trong lịch sử 004

Lễ nhậm chức đầu tiên của Tổng thống Richard M. Nixon năm 1969. Ảnh: Wikipedia

Tổng thống Richard M. Nixon nhậm chức nhiệm kỳ đầu tiên năm 1969, khi phong trào phản đối chiến tranh Việt Nam dâng cao. Các nhà hoạt động phản chiến tập trung tại một số điểm chính dọc tuyến đường của cuộc diễu hành, cố gắng ném đá, gậy, chai, lon, pháo, bom khói, dĩa, thìa, cà chua, chất thải và cờ Mỹ bị đốt vào xe limousine chở ông Nixon. Có lúc những người biểu tình ném một quả cầu giấy thiếc nhìn giống như một quả bom, khiến người lái xe của Nixon đột ngột tăng tốc để tránh nó, khiến ông giật bắn mình.

Đôi lúc ông Nixon còn mở mui xe, đứng lên vẫy chào mọi người. Ông tỏ ra không quá quan tâm đến sự phản đối của những người biểu tình khi tiếp tục các hoạt động khác trong Ngày nhậm chức. Nhưng cảnh sát đã bắt 81 người và đó là khởi đầu khó khăn cho một nhiệm kỳ Tổng thống đầy biến động của ông.

Ronald Reagan

Những buổi lễ nhậm chức tổng thống Mỹ từng diễn ra căng thẳng trong lịch sử 005

Lễ nhậm chức đầu tiên của Tổng thống Ronald Reagan năm 1981. Ảnh: Wikipedia

Có lẽ không lễ nhậm chức nào kịch tính và hồi hộp như lễ nhậm chức đầu tiên của Tổng thống Ronald Reagan năm 1981. Tổng thống thất cử Jimmy Carter bị ông Reagan đánh bại khi tái tranh cử, đã đàm phán cho đến những giờ cuối cùng của nhiệm kỳ để thuyết phục Iran phóng thích 52 nhà ngoại giao Mỹ bị bắt làm con tin ở Tehran.

Những kẻ bắt cóc đồng ý trả tự do, nhưng họ không cho chiếc máy bay chở con tin khởi hành cho đến 25 phút sau khi ông Reagan trở thành tổng thống. Đến khi lễ nhậm chức của tân tổng thống kết thúc, những người có mặt tại Đồi Capitol mới biết rằng máy bay đã cất cánh từ Tehran. "Đó là niềm vui mừng khôn xiết đối với Tổng thống Reagan và những người ủng hộ ông", theo tờ N.Y Times.

Hai ngài Reagan và Carter lạnh nhạt với nhau. Ông Carter bực bội vì nhân viên của ông Reagan không đánh thức ông khi Carter gọi điện vào sáng sớm hôm đó để cập nhật thông tin mới nhất về con tin. Nhưng ông Reagan đã dành những lời có cánh cho người tiền nhiệm trong bài phát biểu của mình và hôm sau ông đã cho phép Carter sử dụng Air Force One để bay đến Đức chào đón các nhân viên ngoại giao tại căn cứ quân sự của Mỹ.

George W. Bush

Những buổi lễ nhậm chức tổng thống Mỹ từng diễn ra căng thẳng trong lịch sử 006

Lễ nhậm chức của Tổng thống George W. Bush năm 2001. Ảnh: Wikipedia

Lễ nhậm chức nhiệm kỳ hai của ông George W. Bush là lễ nhậm chức tổng thống đầu tiên diễn ra kể từ sau vụ khủng bố ngày 11/9/2001. Để đề phòng khủng bố, chính phủ đã tập hợp mạng lưới an ninh lớn nhất phục vụ lễ nhậm chức cho đến thời điểm đó.

Trung tâm thành phố Washington bị phong tỏa trên quy mô lớn, chiến đấu cơ và trực thăng tuần tra trên không, 13.000 lính Vệ binh Quốc gia và cảnh sát đứng gác trên tuyến đường diễu hành và các địa điểm khác. "Pháo đài" này chặt chẽ đến mức Bush nói đùa rằng ông rất ngạc nhiên khi những người bạn từ Texas của mình "có thể vượt qua hàng rào an ninh" để tham dự sự kiện. 

Barack Obama

Những buổi lễ nhậm chức tổng thống Mỹ từng diễn ra căng thẳng trong lịch sử 007

Lễ nhậm chức của Tổng thống da màu đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ Barack Obama. Ảnh: Wikipedia

Vào thời điểm ông Barack Obama tuyên thệ nhậm chức nhiệm kỳ đầu năm 2009, Mỹ lâm vào tình trạng khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất kể từ thời kỳ Đại suy thoái, chưa kể quốc gia này còn đang vướng vào hai cuộc chiến ở nước ngoài và canh cánh về mối đe dọa khủng bố trong nước. Nhưng việc ông Obama trở thành Tổng thống da màu đầu tiên của nước Mỹ đã mang lại một khoảnh khắc phấn khích cho nhiều người.

Trong khi nhiều người da màu lo lắng cho sự an toàn của Obama, vì liên tưởng đến vụ ám sát Mục sư Martin Luther King Jr., mối lo ngại an ninh chính trong lễ nhậm chức của ông không đến từ những người da trắng phân biệt chủng tộc mà từ thông tin rằng một nhóm cực đoan Somali dự định băng qua biên giới Canada, đến Washington và gây ra những vụ nổ tại công viên National Mall khi lễ nhậm chức đang diễn ra.

Đội ngũ của cựu Tổng thống Bush đã phối hợp cùng với các nhân viên của ông Obama để đảm bảo an ninh cho sự kiện. Cuối cùng, đây chỉ là tin giả, nhưng nó đã phản ánh tâm trạng lo âu vào thời điểm đó.

Copy link

https://dulich.petrotimes.vn/nhung-buoi-le-nham-chuc-tong-thong-my-tung-dien-ra-cang-thang-trong-lich-su-596480.html

Theo: Petrotimes