Những khám phá về virus viêm gan C đoạt 3 đoạt giải Nobel y học

Ba nhà khoa học đã được trao giải Nobel y học năm 2020 vì đã phát hiện ra virus viêm gan C tàn phá gan. Đây là một bước đột phá có thể dẫn đến phương pháp chữa trị cho căn bệnh chết người và các xét nghiệm để ngăn chặn nguồn bệnh xâm nhập vào máu.

Hai nhà khoa học người Mỹ là Harvey J. Alter và Charles M. Rice cùng với nhà khoa học sinh ra ở Anh Michael Houghton đã được vinh danh vì nghiên cứu trong nhiều thập kỷ của họ về căn bệnh gây ra cho hơn 70 triệu người trên toàn thế giới và giết chết hơn 400.000 người mỗi năm.

“Lần đầu tiên trong lịch sử, căn bệnh này hiện có thể được chữa khỏi, làm dấy lên hy vọng xóa sổ được virus viêm gan C trên toàn thế giới”, Ủy ban trao giải Nobel cho biết khi công bố giải thưởng tại Stockholm.

Thách thức hiện nay là làm sao để cho những loại thuốc vẫn còn có giá đắt đỏ này được phổ biến rộng rãi hơn và ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh giữa những người sử dụng chất gây nghiện, mà việc sử dụng chung kim tiêm giữa bọn họ đã dẫn đến việc làm tăng đột biến số ca bệnh.

Từ lâu, các nhà khoa học đã biết đến virus viêm gan A và B, lây lan chủ yếu qua đường thực phẩm hoặc nước uống và máu bị nhiễm virus nhưng đã phải cặm cụi nghiên cứu để cố gắng giải thích nhiều ca viêm gan khác cho đến khi vi rút viêm gan C lây truyền qua đường máu được xác định vào năm 1989, bác sĩ Raymond Chung, trưởng khoa bệnh gan tại Bệnh viện Đa khoa Massachusetts cho biết.

Hiện nay, đây là bệnh nhiễm virus mãn tính duy nhất có thể được chữa khỏi trong vòng vài tháng ở hầu hết các trường hợp bằng cách sử dụng nhiều loại thuốc. Nếu không được điều trị như vậy, virus có thể gây ra sẹo vĩnh viễn ở gan, ung thư gan hoặc cần phải cấy ghép gan, bác sĩ Chung nói.

Trong một cuộc phỏng vấn với hãng thông tấn AP, nhà khoa học Rice cho biết điều mà ông tự hào nhất là nghiên cứu của nhóm đã nhanh chóng dẫn đến một cuộc thử nghiệm nhằm sàng lọc những người hiến tặng và giúp cho nguồn cung cấp máu an toàn hơn.

Những khám phá về virus viêm gan C đoạt 3 đoạt giải Nobel y học

Ba nhà khoa học cùng nhận giải Nobel Y học năm 2020 về những nghiên cứu về virus gây ra bệnh viêm gan C. Ảnh: Medicalxpress

“Chúng tôi coi đó là điều hiển nhiên nếu bạn được truyền máu, bạn sẽ không bị bệnh từ máu được truyền vào cơ thể. Đó không phải là điều có thể xảy ra trước đây”, ông nói.

Tiến sĩ Jesse Goodman, cựu chuyên gia về an toàn máu tại Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ hiện làm việc tại Đại học Georgetown, nói rằng trước khi có xét nghiệm, cứ 10 ca truyền máu thì có khoảng 1 ca truyền máu có nguy cơ truyền virus. Còn bây giờ tỷ lệ là 1/ một triệu.

Khoa học gia Rice, 68 tuổi, nghiên cứu về bệnh viêm gan tại Đại học Washington ở St. Louis và bây giờ là Đại học Rockefeller ở New York. Khoa học gia Alter, 85 tuổi, đã làm việc trong nhiều thập kỷ tại Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ và hiện vẫn đang làm việc tại đó. Khoa học gia Houghton, 69 tuổi, sinh ra ở Anh và nghiên cứu về bệnh viêm gan siêu vi tại Chiron Corp. ở California trước khi chuyển đến Đại học Alberta ở Canada.

Lần đầu tiên, Alter phát hiện ra rằng máu được lấy từ những bệnh nhân không mắc bệnh viêm gan B vẫn có thể gây ra bệnh và gây ra viêm gan, vấn đề này vẫn chưa tìm được ra nguyên nhân trong nhiều năm. Thành viên của Ủy ban Nobel, Gunilla Karlsson-Hedestam, cho biết một bước đột phá xuất hiện vào năm 1989, khi Houghton và những người khác tại Chiron nhân bản virus, phát hiện ra nhân dạng di truyền của nó và cho phép nghiên cứu sâu hơn.

Sau đó, khoa học gia Rice đã phát triển các công cụ trong phòng thí nghiệm và phương pháp xác nhận virus viêm gan C có thể gây ra bệnh gan ở tinh tinh và người, trực tiếp đóng góp hiểu biết dẫn đến các xét nghiệm và phương pháp điều trị.
 
"Chúng tôi đã không phát hiện thêm bất kỳ trường hợp nào bị viêm gan do truyền máu nữa kể từ năm 1997", khoa học gia Alter nói. "Hiện tại, chúng tôi có thể chữa khỏi hầu như bất kỳ ai được xác định viêm gan C. Cùng lúc, thậm chí chúng tôi có thể xóa sổ căn bệnh này trong thập kỷ tới", điều mà Tổ chức Y tế Thế giới hy vọng sẽ thực hiện được.

Ông nói: “Điều đầu tiên bạn cần làm là xác định loại virus gây bệnh. Khi điều đó đã được thực hiện, đó chính là điểm khởi đầu để phát triển các loại thuốc điều trị và cũng là phát triển vaccine phòng bệnh".

Hai khoa học gia Alter và Rice hiện đang nghiên cứu về coronavirus, trong khi khoa học gia Houghton đang cố gắng phát triển vaccine ngừa viêm gan C. Ông Houghton cho biết sự chậm trễ trong sản xuất là một vấn đề nhưng ông hy vọng các thử nghiệm lâm sàng sẽ bắt đầu vào năm tới ở nhiều quốc gia, bao gồm cả Mỹ, Đức và Ý.
 
Theo khoa học gia Houghton: “Để kiểm soát dịch bệnh, bạn cần phải có vaccine. Đối với các bệnh như lậu, giang mai, chlamydia, chúng ta đã có sẵn các loại thuốc rẻ tiền trong nhiều thập kỷ, nhưng chúng ta vẫn thấy những vụ dịch lớn của những căn bệnh này".

John McLauchlan, giáo sư về bệnh viêm gan virus tại Đại học Glasgow, cho biết khám phá của ba người đoạt giải đã có thể giúp cho việc loại bỏ căn bệnh này trên toàn cầu. Lần đầu tiên chúng ta có thể kiểm soát việc lây nhiễm virus chỉ bằng cách sử dụng thuốc."

Thuốc viêm gan C lần đầu tiên được sản xuất cách đây chưa đầy một thập kỷ. Khi đó nó có giá khoảng 40.000 đô la. Đến nay, giá thuốc đã giảm xuống gần 1/4 của con số ban đầu nhưng vẫn là tương đối đắt đỏ và nằm ngoài tầm với của phần lớn dân số trên thế giới.

Ấn Độ, Đông Âu, Ai Cập và một phần châu Á, bao gồm cả Mông Cổ, vẫn là những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Giải thưởng y học được trao hôm thứ Hai là giải thưởng đầu tiên trong số sáu giải thưởng Nobel năm nay được công bố cho đến hết ngày 12 tháng 10. Các giải Nobel khác dành cho các nghiên cứu về vật lý, hóa học, văn học, hòa bình và kinh tế.
Theo: Cloudy Sky / Medicalxpress