Tới mùa kiến ba khoang 'lộng hành' ở Hà Nội

Hiện nay đang là mùa kiến ba khoang 'lộng hành' ở Hà Nội, rất nhiều người đã bị kiến đốt phải đi khám ở viện da liễu.

Trong vòng hai tuần qua, có hơn 100 bệnh nhân phải đến khám ở Viện da liễu Trung ương do bị kiến ba khoang đốt. Theo bác sĩ Phó Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Da liễu Trung ương, lượng bệnh nhân tăng đột biến rõ rệt vào thời điểm này. Những bệnh nhân bị kiến đốt hoặc vô ý tiếp xúc phải độc của kiến xuất hiện những vệt đỏ trên da và thường đến bệnh viện khám sau 3-4 ngày. Có những gia đình đông người bị kiến ba khoang đốt gây ra những tổn thương rất nặng trên da.

Một trong những bệnh nhân viêm da nặng do tiếp xúc với kiến ba khoang là chị Thu, ở Hà Nội. Từ vài nốt nhỏ gần mắt, ba ngày sau, tổn thương lan rộng khắp vùng mặt, rồi lan đến vùng cổ của chị Thu, mưng mủ trắng xanh.

Bác sĩ Giang cho rằng chị Thu tổn thương nặng do chà xát, làm độc tố của kiến lan rộng ra. Bệnh nhân có dấu hiệu bội nhiễm, đau rát vùng tổn thương, sốt, nổi hạch vùng lân cận.

"Bệnh nhân cần điều trị kết hợp kháng sinh, giảm đau, ngứa, bội nhiễm. Phải mất 5-7 ngày mới có thể ổn định", bác sĩ Giang nói.

Nhiều bệnh nhân viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang song do không hiểu biết nên bị nhầm lẫn với bệnh zona thần kinh. Điển hình là bệnh nhân nam 35 tuổi, ở Hà Nội, xuất hiện vài chấm nhỏ ở cằm, cổ, đau rát. Nghĩ bị zona, vợ bệnh nhân lên mạng học theo "bài thuốc" nhai 7 hạt gạo nếp và đỗ xanh đắp vào vùng tổn thương cho chồng. Tình trạng không đỡ, chồng còn đau rát và tổn thương lan rộng hơn, phải đến viện khi khắp cổ loang đỏ, bội nhiễm.

Theo bác sĩ Giang, zona là bệnh viêm da do virus thường gây đau, nhức nhiều sau đó xuất hiện mụn nước, bọng nước căng mọc theo từng chùm theo sự phân bố của dây thần kinh và một bên cơ thể. Trong khi đó, viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang khiến bệnh nhân đau rát, tổn thương thành từng vệt, rát dỏ, thường gặp ở vùng da hở, nền hơi cộm, trên có mụn nước hoặc mụn mủ nhỏ li ti ở giữa, có vùng hơi lõm màu vàng nâu, hình tròn hoặc bầu dục. Tổn thương có thể bị mưng mủ nhanh. Người bệnh cần phải phân biệt rõ ràng, tốt nhất là đi khám bác sĩ chuyên khoa, tuyệt đối không làm theo các bài thuốc tra cứu trên mạng.

Tới mùa kiến ba khoang 'lộng hành' ở Hà Nội

Bệnh nhân bị viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang, đi khám ở Bệnh viện Da liễu Trung ương. Ảnh: BSCC

Theo bác sĩ những vết tổn thương trên da không phải do kiến ba khoang đốt mà do dịch của nó tiết ra, dính vào da gây viêm da tiếp xúc tại chỗ. Trong cơ thể kiến ba khoang có chứa độc tố Pederin, độc tính mạnh gấp 12-15 lần nọc của rắn hổ nhưng do lượng tiếp xúc nhỏ và chỉ ở ngoài da nên không đủ gây chết người như nọc rắn mà chỉ tổn thương tại chỗ.

Tuy thế, độc tố này có thể gây ra những biến chứng nặng. Bệnh nhân có thể bị tổn thương lan tỏa vùng lân cận, sốt, khó chịu toàn thân, gây bội nhiễm da, tăng sắc tố sau viêm. Nếu được trị thì sau một tuần sẽ hết. Điều trị muộn, tổn thương da có thể để lại sẹo đỏ đến nhiều tháng mới hết. Độc tố của chúng dính vào mắt sẽ gây ra viêm kết mạc và sưng nề phần mềm quanh mắt, có trường hợp mù tạm thời.

Cách xử lý khi phát hiện có kiến ba khoang, nên đeo găng tay hoặc dùng giấy mềm để xử lý, tuyệt đối tiếp xúc trực tiếp, không đập hay chà xát kiến để tránh tiếp xúc với dịch độc do chúng tiết ra. Khi lỡ dính phải chất độc của kiến ba khoang, cần lập tức rửa vùng tiếp xúc dưới vòi nước sạch, bằng nước muối sinh lý hoặc xà phòng nhằm giảm nhẹ độc tố. Tổn thương nhẹ (chấm đỏ) thì bôi kem đặc trị. Tổn thương nặng hơn, xuất hiện mụn mủ, lan rộng thì cần đến viện chuyên khoa da liễu điều trị.

Không tự ý đắp các loại lá hay các bài thuốc chưa được kiểm chứng. Không thoa thuốc sát trùng có chứa i-ốt, cồn sẽ làm vết thương nặng thêm, tăng nguy cơ bội nhiễm.

Cục Y tế Dự phòng, Bộ Y tế khuyến cáo, nên thay đèn huỳnh quang bằng đèn có ánh sáng màu vàng, vì kiến ba khoang rất thích ánh sáng đèn huỳnh quang. Đóng kín cửa hoặc buông màn lưới ở cửa ra vào buổi tối. Bên ngoài nhà có thể đặt bẫy đèn sáng phía trên, phía dưới để chậu nước. Trước khi ngủ cần quét lại nhà cho sạch và mắc màn ngủ tránh côn trùng. Khi môi trường mật độ kiến ba khoang nhiều, phun thuốc diệt kiến tồn lưu trên vách tường trong và ngoài nhà có tác dụng xua, diệt chúng.

Theo: PTCC