Nhìn lại những cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ tranh cãi nhất lịch sử

Khi mà cuộc bầu cử Tổng thống năm 2020 giữa Ứng viên Biden và ông Trump vẫn chưa ngã ngũ, hãy điểm lại những cuộc bầu cử gây tranh cãi trong suốt lịch sử nước Mỹ.

Bầu cử Tổng thống Mỹ: Ông Biden cân nhắc dùng pháp lý thúc đẩy việc chuyển giao

Bầu cử Tổng thống Mỹ: Bộ trưởng Tư Pháp lệnh điều tra gian lận bầu cử

Bầu cử Tổng thống Mỹ 1800: Hạ viện định đoạt kết quả

Cuộc bầu cử năm 1800 diễn ra trong bối cảnh các đảng phái chính trị đầu tiên ở Mỹ đang hình thành. Lúc đó, quy trình đại cử tri rất khác ngày nay. Mỗi đại cử tri bỏ phiếu bầu cho hai ứng cử viên và ai nhận được nhiều phiếu nhất sẽ thành Tổng thống, còn người về nhì sẽ là Phó tổng thống.

Theo quy tắc này, Thomas Jefferson và Aaron Burr – người mà ông chọn là Phó tổng thống liên danh - đều giành được 73 phiếu đại cử tri (nhưng do hiểu lầm). Đối thủ của ông là Tổng thống đương nhiệm John Adams, thành viên đảng Liên bang đối thủ, chỉ giành được 65 phiếu đại cử tri.

Nhìn lại những cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ tranh cãi nhất lịch sử 1

Tổng thống Thomas Jefferson

Do 2 chính trị gia cùng một đảng có số phiếu đại cử tri bằng nhau, lần đầu tiên trong lịch sử, cuộc bầu cử được đưa ra Hạ viện để phân định xem ai trong 2 ông Jefferson và Burr sẽ trở thành Tổng thống. Alexander Hamilton - Bộ trưởng Tài chính đầu tiên của Mỹ, đã thay đổi tình thế bằng cách vận động các thành viên đảng Liên bang cùng ủng hộ ông Jefferson. Cuối cùng, ông Jefferson trở thành Tổng thống Mỹ còn ông Burr trở thành Phó tổng thống.

Tu chính án thứ 12 đã được ra đời sau cuộc bầu cử này, nhằm quy định việc các đại cử tri bầu Tổng thống và Phó tổng thống riêng rẽ.

Bầu cử Tổng thống Mỹ 1824: Ba ứng viên cho vị trí lãnh đạo nước Mỹ

Trong năm 1824, đảng Liên bang đã giải tán và toàn bộ bốn ứng viên tổng thống đều là thành viên đảng Dân chủ-Cộng hòa. Ba người có tên trong cuộc chạy đua vào Nhà Trắng năm này bao gồm ông Andrew Jackson với 9 phiếu đại cử tri, Bộ trưởng Ngoại giao John Quincy Adams giành 84 phiếu đại cử tri, Bộ trưởng Tài chính William Crawford giành 41 phiếu, còn Chủ tịch Hạ viện Henry Clay giành 37 phiếu.

Nhìn lại những cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ tranh cãi nhất lịch sử 2

Tổng thống John Quincy Adams

Không ai trong số 3 người này có đa số phiếu đại cử tri nên kết quả bầu cử lại được phân định ở Hạ viện. Do phiếu thấp nhất, ông Clay bị loại khỏi cuộc đua vào Nhà Trắng nhưng ông vẫn nắm quyền kiểm soát Hạ viện.

Sau đó, trong suốt một tháng trời, đã có những cuộc đàm phán kéo dài tại hậu trường giữa ông Clay và ông Adams, khiến cho đại cử tri ở các bang bỏ phiếu cho ông Jackson nhiều nhất đã quay sang bỏ phiếu cho ông Adams.

Kết quả chung cuộc, ông Adams trở thành Tổng thống và chọn ông Clay làm Ngoại trưởng sau khi nhậm chức, ông Jackson đã rất tức giận, gọi đây là cuộc mặc cả tham nhũng.

Bầu cử Tổng thống Mỹ 1860: Chia đôi đất nước

Cuộc bầu cử Tổng thống 1860 không chỉ đầy tranh cãi mà còn chia đôi nước Mỹ, tạo ra khoảng cách giữa miền Nam và miền Bắc.

Abraham Lincoln, Ứng viên của đảng Cộng hòa và là người phản đối chế độ nô lệ, thậm chí còn không có tên trên lá phiếu ở hầu hết bang miền nam vốn ủng hộ chế độ nô lệ. Tại đảng Dân chủ, khi thượng nghị sĩ Stephen Douglas được chọn làm ứng viên, một nhánh của đảng này lại chọn Phó tổng thống đương nhiệm John Breckenridge làm ứng viên.

Nhìn lại những cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ tranh cãi nhất lịch sử 3

Tổng thống Abraham Lincoln

Sau cuộc bầu cử, Lincoln chỉ giành 40% số phiếu phổ thông nhưng giành phần lớn số phiếu đại cử tri ở miền bắc cùng với bang California và Oregon. Ông Breckenridge giành các phiếu đại cử tri ở phần lớn các bang miền nam cùng với Maryland và Delaware.

Khi ông Abraham Lincoln là người thắng cuộc, bang Nam Carolina ly khai cùng 6 bang miền nam, thành lập ra Liên minh miền Nam tháng 2/1861 và bầu ông Jefferson David làm tổng thống. Từ đây, nước Mỹ bước vào giai đoạn nội chiến.

Bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2000: Tòa án Tối cao quyết định

Cuộc bầu cử Tổng thống năm 2000 kéo dài dai dẳng và có thể nói là bê bối nhất trong lịch sử, khi mà ông Al Gore và George W. Bush tranh nhâu từng phiếu bầu tại bang Florida.

Lúc đầu, các kênh truyền hình đều thông báo bang này ủng hộ ông Gore, sau đó lại nói tỷ lệ quá sít sao nên chưa kết luận được, và cuối cùng thông báo bang này ủng hộ ông Bush. Khi hai ứng viên chỉ chênh nhau vài trăm phiếu bầu ở Florida, các vụ kiện tụng và kiểm phiếu lại đã diễn ra khiến cuộc bầu cử trở nên căng thẳng.

Nhìn lại những cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ tranh cãi nhất lịch sử 4

Tổng thống Bush và ông Al Gore

5 tuần sau đó, Tòa án Tối cao Mỹ đã có phán quyết cuối cùng, ngăn chặn quyết định cho kiểm phiếu lại mà Tòa án Thượng thẩm Florida đưa ra với lý do quyết định này vi phạm nguyên tắc hiến pháp.

Phán quyết này đồng nghĩa với việc ông Bush thắng ở 30 bang (kể cả Florida) và chỉ hơn đối thủ có 5 phiếu. Ông là ứng viên đầu tiên trong 112 năm thắng cử mà không thắng phiếu phổ thông. Ông thua Al Gore 500.000 phiếu phổ thông.

Bầu cử Tổng thống Mỹ 2016: Tiền lệ chưa từng có

Việc doanh nhân kiêm ngôi sao truyền hình thực tế Donald Trump đánh bại cựu Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton trong cuộc bầu cử là việc chưa từng thấy. Lúc đầu người ta còn tưởng tỷ phú Trump ra tranh cử cho vui, nhưng chung cuộc, ông đã chiến thắng dù thua 3 triệu phiếu phổ thông.

Nhìn lại những cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ tranh cãi nhất lịch sử 5

Tổng thống Trump và bà Hillary Clinton

Khi trở thành Tổng thống, ông Trump chưa từng nắm vị trí nào trong chính quyền trước đó. Bất ngờ hơn là các khảo sát ý kiến cử tri trước bầu cử đều dự báo bà Hillary chiến thắng vang dội.

Theo: Garde manger/ TH