Bị chê có vấn đề, tổng chủ biên sách Tiếng Việt lớp 1 bộ Cánh Diều nói gì?

Mới đây chủ biên sách Tiếng Việt lớp 1 bộ Cánh Diều đã chính thức lên tiếng sau khi nhận vô số lời chê trách từ phía công chúng và phụ huynh học sinh.

>>> Sách Tiếng Việt lớp 1 nặng, nhưng Bộ GD-ĐT khuyến cáo không nên cho trẻ đi học trước

>>> Những bài học khiến phụ huynh sốc trong sách Tiếng Việt lớp 1

>>> Sách Tiếng Việt lớp 1 nhiều sạn và quá nặng với học sinh?

Liên quan tới việc sách Tiếng Việt lớp 1 bộ Cánh Diều đang nhận nhiều chỉ trích từ phụ huynh rằng sách dùng nhiều khẩu ngữ, ý nghĩa bài một số bài đọc hiểu chưa có tính giáo dục cao. Mới đây, GS Nguyễn Minh Thuyết, Tổng chủ biên chương trình giáo dục phổ thông mới kiêm chủ biên sách giáo khoa trên đã chính thức có chia sẻ về vấn đề này.

Cụ thể, GS Nguyễn Minh Thuyết cho biết, năm 2002, khi Chương trình tiểu học mới được đưa vào cũng vướng rất nhiều ồn ào đánh giá không hiệu quả. Tuy nhiên sau 18 năm, nhiều giáo viên lại nhận xét sách dễ dạy, nhẹ nhàng với học sinh.

Bị chê có vấn đề, tổng chủ biên sách Tiếng Việt lớp 1 bộ Cánh Diều nói gì? 1

 GS Nguyễn Minh Thuyết

Theo đó, trên nhiều diễn đàn, nhiều người cho rằng nội dung và hình ảnh sách Tiếng Việt 1 bộ Cánh Diều sử dụng truyện ngụ ngôn, phỏng dịch không phù hợp. Một số câu chuyện ngụ ngôn trong sách Tiếng Việt lớp l, bộ Cánh Diều, đang bị phụ huynh nhận xét "khó đọc, dạy trẻ thói lười biếng, lừa lọc".

Cụ thể, đọc bài 88 là bài Hai con ngựa, nói về ngựa tía biếng nhác còn ngựa ô chăm chỉ. Khi thấy ngựa ô "làm hùng hục", ngựa tía nói: "Chủ mà giục em làm, em sẽ trốn". Bài đọc này bị phản ứng, cho rằng dạy học sinh lớp 1 thói xấu lười biếng.

Đặc biệt, sách Tiếng Việt 1 bộ Cánh Diều cũng bị nhận xét là dùng quá nhiều từ địa phương như "chả", "má" và cách đặt câu không theo đúng ngữ pháp. Trong bài 47, sách viết: "Quế có bà ở quê. Khi bà ra phố, cả nhà có quà. Quà là rổ khế, rổ mơ, cá rô, cá quả. Có khi là cô gà ri". Nhiều phụ huynh cho rằng phần tập đọc này lủng củng, "rổ mơ" là quả hay rau mơ, đặc biệt là cụm "Có khi là cô gà ri" không theo chuẩn cú pháp chủ ngữ, vị ngữ.

Thậm chí, có phụ huynh cho rằng rất sốc khi xem sách của con. Ngoài chương trình học nặng, từ ngữ, câu chuyện trong sách "vô cùng có vấn đề". Các mẩu chuyện như Cua, cò và đàn cá, Hai con ngựa dạy trẻ "lừa lọc, lười biếng", trong khi trẻ thơ mới học, cần được dạy những điều đúng đắn, dễ hiểu.

Bị chê có vấn đề, tổng chủ biên sách Tiếng Việt lớp 1 bộ Cánh Diều nói gì? 2

Bên cạnh đó, có phụ huynh cho rằng, từ ngữ trong sách không phải từ phổ thông chuẩn mà dùng từ địa phương, nhiều từ vô nghĩa. Ví dụ "con quạ kêu quà quà?". Con ngựa thở "hí hóp". Thay vì nói "không lo gì, không có gì", sách dạy "chả lo gì, chả có gì".

Trước những nhận xét nêu trên, GS. Nguyễn Minh Thuyết cho rằng, học sinh chưa biết nhiều chữ, vần nên nhóm tác giả phải vận dụng số chữ ít ỏi các em đã học để tạo thành câu văn hoàn chỉnh, có nghĩa. Ông dẫn chứng, từ "chả", tác giả không thể dùng từ "không" hoặc "chẳng" để diễn đạt ý phủ định của câu vì học sinh chưa học vần "ông", "ăng".

Với cụm "nhá cỏ, nhá dưa" bởi các em chưa học vần "ai" để dùng từ "nhai" thay cho "nhá". GS. Nguyễn Minh Thuyết cũng khẳng định, "nhá" và nhiều từ khác trong sách không phải từ địa phương vì nó được giải thích trong Từ điển Tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học do GS Hoàng Phê chủ biên.

Đồng thời, GS. Thuyết khẳng định, thầy cô sẽ giải thích những từ trẻ không hiểu hoặc khó hiểu. bởi đây vẫn luôn là việc mà giáo viên lớp 1 từ trước tới nay đều làm.

Còn với bài tập đọc Hai con ngựa, GS. Thuyết giải thích bài này được phỏng theo truyện Ngựa đực và ngựa cái của Lev Tolstoy (nhà văn Nga) do Thúy Toàn dịch, in trong cuốn Kiến và bồ câu. Tác giả chuyển ngựa đực và cái thành ngựa tía và ngựa ô vì học sinh chưa học vần "ưc", "ai", đồng thời chưa muốn nhắc chuyện "đực, cái" với các em.

GS Thuyết cho biết, trong nguyên tác, ngựa cái xui ngựa đực không đi cày, nếu chủ quật roi thì tung vó đá lại. Ngựa đực nghe lời, sau đó ngựa cái bị chủ đóng vào vai cày. Những chi tiết này được tác giả sửa lại cho nhẹ nhàng nhưng diễn biến chính không đổi. Tổng chủ biên sách Tiếng Việt lớp 1 bộ Cánh Diều nhận định: "Câu chuyện này có ý nghĩa nếu xúi người khác làm bậy thì chính mình sẽ chịu hậu quả, không hề phản giáo dục"

Tương tự với các bài đọc khác, việc tác giả đổi tên nhân vật và các tình tiết truyện thường là để phù hợp với số lượng chữ học sinh đã biết. Ông Thuyết phân tích thêm, nhiều bài viết chỉ trích sách chỉ nhìn vào một phần thay vì đặt hai phần liền nhau để thấy nội dung tổng quát và thông điệp tích cực.

Bị chê có vấn đề, tổng chủ biên sách Tiếng Việt lớp 1 bộ Cánh Diều nói gì? 3

Ngoài ra, GS. Nguyễn Minh Thuyết cho rằng, việc hiểu nội dung truyện như nào còn tùy thuộc quan điểm mỗi người. Cụ thể, khi đọc truyện Cua, cò và đàn cá, một số người bảo sách dạy học sinh tính lừa lọc của cò khi nói dối để chén hết đàn cá. Nhưng theo GS. Thuyết, bài học rút ra từ câu chuyện dân gian này là không nên nhẹ dạ nghe lời của người lạ, dạy trẻ cảnh giác với người xấu.

GS Thuyết nhấn mạnh: "Làm sao sách giáo khoa lại dạy học sinh lừa lọc được. Kể cả không có sách hướng dẫn, giáo viên cũng cần giải thích cho học sinh hiểu, đó là nghiệp vụ sư phạm". Đối với bài học "Chữ số 4" và ví dụ về "Bốn cái làn" được lan truyền trên mạng xã hội, GS. Thuyết khẳng định sách Cánh Diều không có nội dung này.

Đối với các ý kiến chỉ trích của phụ huynh trong suốt thời gian qua, GS. Nguyễn Minh Thuyết hy vọng, phụ huynh cần bình tĩnh, đọc kỹ và hiểu nội dung sách. Công việc dạy học sinh lớp 1 trước khi đánh giá, nhất là khi các em chưa được dạy kỹ nhận mặt chữ và số ở mẫu giáo và không có một tuần trước khai giảng để học cách cầm bút, viết nét cơ bản.

Vì vậy, Tổng chủ biên sách Tiếng Việt lớp 1 bộ Cánh Diều hy vọng dư luận nên đọc kỹ, hiểu công việc dạy học sinh lớp 1 trước khi vội vàng chỉ trích. Đồng thời, trong quá trình các trường triển khai dạy học, ban biên soạn sẽ tiếp tục lắng nghe để xử lý những vấn đề do giáo viên đặt ra cho phù hợp với thực tế giảng dạy học sinh.

GS Thuyết nhấn mạnh: "Tôi tin phụ huynh sẽ thấy hiệu quả của sách. Việc xem xét điều chỉnh là cần thiết nhưng cần lộ trình cụ thể không thể đẽo cày giữa đường, ai nói gì cũng nghe".

Theo: HN/ Tổng hợp