Sách Tiếng Việt lớp 1 nhiều sạn, Hội đồng thẩm định khuyến cáo - nhóm tác giả không sửa

Hội đồng thẩm định khuyến cáo cho biết đã phát hiện sạn trong sách Tiếng Việt lớp 1 nhưng nhóm tác giả cho rằng không sai và không sửa.

>>> Bị chê có vấn đề, tổng chủ biên sách Tiếng Việt lớp 1 bộ Cánh Diều nói gì?

>>> Sách Tiếng Việt lớp 1 nặng, nhưng Bộ GD-ĐT khuyến cáo không nên cho trẻ đi học trước

>>> Những bài học khiến phụ huynh sốc trong sách Tiếng Việt lớp 1

Liên quan tới những tranh cãi về sách Tiếng Việt lớp 1 bộ Cánh Diều, mới đây Hội đồng thẩm định bộ sách này đã chính thức lên tiếng xung quanh những lùm xùm về sạn của bộ sách nói trên. 

Cụ thể, tối ngày 12/10, GS Mai Ngọc Chừ, Phó chủ tịch Hội đồng thẩm định sách Tiếng Việt lớp 1 cho biết, ông hiểu sự lo lắng, nóng ruột của người dân, nhất là những phụ huynh có con học lớp 1, khi phát hiện những vấn đề bất cập trong sách giáo khoa mới.

Sách Tiếng Việt lớp 1 nhiều sạn, Hội đồng thẩm định khuyến cáo - nhóm tác giả không sửa 1

GS Mai Ngọc Chừ, Phó chủ tịch Hội đồng thẩm định sách Tiếng Việt lớp 1

Đồng thời, GS Mai Ngọc Chừ mong người dân phản biện, góp ý có trách nhiệm, không a dua theo đám đông vì chưa chắc đám đông đã đúng. Phó chủ tịch Hội đồng thẩm định sách Tiếng Việt lớp 1 cho biết, những "hạt sạn" trong sách giáo khoa chắc chắn sẽ được chỉnh sửa nhưng phải dựa trên cơ sở khoa học.

Đặc biệt, nói về những lỗi mà dư luận gọi là "sạn" trong bộ sách Tiếng Việt lớp 1, GS Mai Ngọc Chừ khẳng định Hội đồng thẩm định sách giáo khoa đã làm việc nghiêm túc, cẩn trọng. Những nội dung mà phụ huynh phản ánh gần đây, hội đồng đều đã đề cập với nhóm tác giả.

Ông Chừ nói: "Một số người nói Hội đồng thẩm định sách không biết gì, không phát hiện những 'hạt sạn' này. Tôi xin khẳng định, hội đồng đã phát hiện và có đề cập với các tác giả. Tất cả 5 bộ sách mà chúng tôi thẩm định không có gì sai. Những gì sai đã được các tác giả chỉnh sửa".

GS Chừ khẳng định, những vấn đề mà gần đây phụ huynh bức xúc như truyện Hai con ngựa; Cua, cò và đàn cá; Lừa, thỏ và cọp, dùng từ "nhá" thay "nhai", hội đồng đã có khuyến cáo. Biên bản thẩm định sách cũng có ghi rõ rằng hội đồng khuyên nhóm tác giả nên thay những ngữ liệu này bằng các ngữ liệu phù hợp hơn.

Sách Tiếng Việt lớp 1 nhiều sạn, Hội đồng thẩm định khuyến cáo - nhóm tác giả không sửa 2

Tuy nhiên, Phó chủ tịch Hội đồng thẩm định sách Tiếng Việt lớp 1 cũng cho rằng, quan điểm của mỗi người khác nhau. Có người cho rằng những câu chuyện đó dạy trẻ khôn lỏi, lừa lọc. Nhưng các tác giả quan niệm khi đứng lớp, giáo viên sẽ dạy trẻ những người lười biếng sẽ bị trả giá, giúp các em rút ra bài học phải sống chân thật, chăm chỉ.

Ông Chừ khẳng định: "Hội đồng có thể chỉ ra những cái sai, chưa phù hợp để yêu cầu sửa. Những điểm không sai nhưng độ phù hợp chưa cao, hội đồng chỉ có thể khuyến cáo, sửa hay không là quyền của các tác giả. Khi nhóm tác giả không muốn sửa, Hội đồng thẩm định không có quyền ép hay sửa thay họ".

Ông cũng lấy ví dụ cụ thể như phụ huynh phản ánh về từ "nhai" và "nhá". Nhóm tác giả dùng từ "nhá" và giải thích rằng trẻ chưa học tới vần "ai" nên không thể dùng từ "nhai", phải thay bằng từ "nhá", dù hội đồng đã khuyến cáo. Thế nhưng, nội dung chương trình Tiếng Việt lớp 1 lại ưu tiên cho việc dạy âm, vần. Vì vậy, khi nhóm tác giả bảo lưu quan điểm, ưu tiên dạy âm, vần thay vì chọn từ ngữ phổ biến, Hội đồng thẩm định phải tôn trọng, vì điều đó không sai.

Tuy nhiên, đứng trên góc độ khác để nhìn nhận vụ việc, TS Lê Thống Nhất cho rằng chuyên gia giáo dục phổ thông, cho rằng một trong những nguyên nhân khiến những "hạt sạn" của sách giáo khoa đến nay mới được phát hiện là quá trình thực nghiệm sách không đầy đủ, khoa học. 

Ông Nhất cho biết năm 2000, cả nước thay đổi chương trình, sách giáo khoa. Sách này phải thực nghiệm trong 2 năm. Lúc đó, Bộ GD&ĐT là đơn vị đứng ra tổ chức thực nghiệm, có quy mô khá rộng, bài bản. Sách giáo khoa năm 2000 được thực nghiệm trong 2 năm, tiếp thu ý kiến, góp ý, chỉnh sửa rồi mới đưa vào sử dụng đại trà. 

Sách Tiếng Việt lớp 1 nhiều sạn, Hội đồng thẩm định khuyến cáo - nhóm tác giả không sửa 3

Sách Tiếng Việt lớp 1 nhiều sạn, Hội đồng thẩm định khuyến cáo - nhóm tác giả không sửa 4

TS Nhất đặt ra câu hỏi: "Trong khi đó, 5 bộ sách giáo khoa lớp 1 năm nay chỉ được thực nghiệm trong vòng vài tháng, do chính nhóm tác giả tổ chức thực nghiệm. Như vậy, thực nghiệm sách giáo khoa lần này chỉ diễn ra quy mô hẹp, thời gian ngắn. Đứng sau các tác giả sách là các công ty cổ phần. Họ không có điều kiện tổ chức thực nghiệm theo đúng khoa học giáo dục. Vậy quá trình thực nghiệm có khách quan, kết quả có chính xác không?".

Đồng quan điểm với TS Lê Thống Nhất, GS Mai Ngọc Chừ cũng cho rằng quá trình thực nghiệm sách giáo khoa lớp 1 quá vội vàng. Quá trình này, nếu được Bộ GD&ĐT tổ chức, sẽ khách quan và tốt hơn. Ông Chừ nhận định: "Khi thẩm định sách, một trong những tiêu chuẩn cứng là vấn đề thực nghiệm. Năm bộ sách đều được tổ chức thực nghiệm, nhưng thời gian chỉ có vài tháng. Khi thẩm định, chúng tôi hỏi rất cặn kẽ thực nghiệm ở đâu, thế nào, nhóm tác giả đều trình bày đầy đủ. Nhưng chúng tôi cũng không thể kiểm tra từng lớp, từng giáo viên, học sinh để xem mức độ đến đâu".

Đối với những phản ứng gay gắt của dư luận trong thời gian gần đây vì sách Tiếng Việt lớp 1 bộ Cánh Diều có nhiều sạn, GS Mai Ngọc Chừ cho biết công việc của Hội đồng thẩm định sách giáo khoa là chỉ ra những điểm sai, yêu cầu bắt buộc nhóm tác giả phải sửa. Đồng thời, hội đồng cũng đưa ra những khuyến cáo về những điểm không sai nhưng mức độ phù hợp không cao. 

Ông Chừ nhấn mạnh: "Hội đồng đã khuyến cáo nhưng nhóm tác giả không chỉnh sửa. Bây giờ dư luận phản ứng thì nhóm tác giả chịu hoàn toàn trách nhiệm".

Nhưng TS Lê Thống Nhất lại không đồng ý với quan điểm này, ông dẫn điều 32, Luật Giáo dục năm 2019 nói rằng toàn bộ nội dung, chất lượng sách giáo khoa do hội đồng thẩm định sách ở từng bộ môn chịu trách nhiệm.

TS Lê Thống Nhất cho rằng: "Luật đã đề cập rất rõ, không có dòng nào nói nhóm tác giả phải chịu trách nhiệm cả. Nếu đã có một hội đồng thẩm định cấp quốc gia mà khi có vấn đề lại yêu cầu tác giả sách chịu trách nhiệm là hoàn toàn sai".

Phản biện lại quan điểm nàyGS Mai Ngọc Chừ cho rằng Hội đồng thẩm định chịu trách nhiệm về vấn đề đúng, sai của sách giáo khoa. Có những điểm đúng nhưng mức độ phù hợp chưa cao, hội đồng đã khuyến cáo nhưng nhóm tác giả vẫn giữ thì không thuộc trách nhiệm của Hội đồng thẩm định.

Ngoài ra, GS Mai Ngọc Chừ cho biết khi dư luận và Bộ GD-ĐT đặt câu hỏi, yêu cầu rà soát sách Tiếng Việt lớp 1, hội đồng sẽ làm việc với nhóm tác giả và cả nhà xuất bản. Phó chủ tịch Hội đồng thẩm định sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 1 cũng cho rằng, việc chỉnh sửa một sản phẩm trong quá trình sử dụng là hết sức bình thường. Nhưng giáo dục là khoa học. Việc chỉnh sửa phải có cơ sở, xác đáng, không thể ai nói gì thì sửa nấy như "đẽo cày giữa đường".

Theo: QT/Tổng hợp