Ðến Huế thưởng thức 4 món bún

Bún thịt nướng ngon miệng

Bún thịt nướng

Cùng với bánh canh Nam Phổ, bánh khoái Thượng Tứ, bánh bèo, nậm, lọc, bánh cuốn thịt nướng,... bún thịt nướng là món ăn đã quá nổi tiếng của Huế. Du khách đến Huế đều thích thú khi được thưởng thức món này.

Linh hồn của món này là thịt nướng. Thịt heo phải là thịt ba chỉ hoặc thịt nạc ướp với sả, tỏi, tiêu, nước mắm, muối, bột ngọt, dầu, đường và một ít mè trắng để thịt dậy mùi thơm hơn khi nướng. Sau thịt đã ngấm gia vị thì mới xếp thịt ra vỉ. Khi nướng, phải trở tay liên tục để thịt chín đều.

Một tô bún thịt nướng sẽ gồm có rau sống ở dưới cùng, bún ở trên. Tiếp đó là đồ chua ngọt làm từ đu đủ, cà rốt, dưa leo bào thành sợi. Sau đó đến thịt nướng. Cuối cùng là nước mắm chua ngọt hoặc nước lèo được chan đều vào tô bún thịt nướng. Nước lèo bún thịt nướng là thứ nước sốt đặc biệt, nó có màu vàng nhạt, chất hơi sền sệt, thơm mùi đậu phộng và đường. Ai ăn cay thì thêm ớt trái, tương ớt.

Khắp các tuyến đường của Huế, du khách đều có thể dễ dàng tìm thấy nơi bán món bún thịt nướng. Thường một quán khi bán bún thịt nướng thì cũng có bán thêm nem lụi, bánh cuốn thịt nướng,…

Thanh tịnh với bún chay

Bún chay

Loanh quanh thăm Huế vào những ngày rằm, mồng một, dịp Đại lễ Phật đản, du khách không khỏi ngạc nhiên trước cảnh những quán bún bò Huế bỗng nghỉ bán đồ mặn và chuyển sang bán bún chay.

Nguyên liệu để làm bún chay thường gồm đậu hũ, măng khô, nấm đông cô (hoặc nấm hương), mì căn, cải bắp thảo, cải ngọt, boa-rô… Cách chế biến món bún chay Huế cũng khá tinh tế như khuôn đậu phải cắt lát chiên vàng, nấm đông cô thì phải thái nhỏ, mì căn phải cắt lát vừa ăn…

Khi khách gọi, người bán sẽ bỏ bún vào tô, múc nước súp có măng, nấm, khuôn đậu chiên vàng vào rồi rắc tiêu, ngò, cần tây xắt khúc, múc chao cùng vài lát ớt đỏ bỏ vào tô.

Tô bún chay nóng hổi với khuôn đậu chiên giòn, mùi thơm của nấm đông cô, mì căn, măng khô, vị cay nồng của boa-rô, ngò, hạt tiêu,… khiến du khách hít hà khi ăn vì quá ngon miệng.

Bún hến - món ăn lạ miệng

Bún hến

Ngoài món cơm hến đã quá nổi tiếng, du khách có thể đổi món với món bún hến khi đến Huế. Bún hến là món ăn biến thể từ món cơm hến của tầng lớp bình dân vùng cồn Hến ven sông Hương lúc xưa.

Một tô bún hến gồm rất nhiều nguyên liệu như bún, hến, ớt, ruốc, muối, bột ngọt, nước mắm, tỏi, gừng, mè, dầu ăn, đậu phộng, tỏi, rau thơm, giá đỗ, khế chua, bắp chuối, tóp mỡ... Ngoài ra, người bán còn đặt một tô nước hến và một khay gia vị để khách có thể tự nêm nếm.

Để làm được một tô bún hến ngon, đậm đà chất Huế thì khó nhất là công đoạn lựa chọn hến. Hến phải là hến lấy ở cồn Hến, là loại hến nhắt.

Các nguyên liệu như da heo phải được chiên phồng lên thành tóp mỡ, đậu phộng cũng rang lên để chín thật đều. Hai nguyên liệu này sẽ được trộn lẫn với dầu ăn tạo vị béo đặc trưng cho tô bún hến. Còn bắp chuối thì cắt sợi ăn kèm. Khi bán một tô bún hến, người bán sẽ bỏ bắp chuối đã cắt mỏng vào trước rồi đến bún. Sau đó sẽ bỏ hến, ruốc, dầu mỡ, đậu phộng, tóp mỡ, ớt, rau thơm, giá đỗ, khế… lên trên cùng.

Bún hến được bày bán nhiều nơi ở Huế. Nếu muốn ăn ngon và rẻ, du khách nhớ ghé vào cồn Hến hoặc chợ Đông Ba và tại các hàng ăn dọc các con đường của Huế.

Bún bò Huế trứ danh

Bún bò Huế

Đến Huế, du khách sẽ được nghe những câu chuyện, trải nghiệm thú vị về lịch sử và văn hóa của tô bún bò Huế. Chẳng hạn, nghề làm bún làng Vân Cù đã tạo ra những sợi bún - nguyên liệu cho món ăn thơm ngon. Ngoài ra, bún bò Huế là 1 trong số 12 món ăn Việt Nam được xác lập Kỷ lục châu Á trong năm 2012 và là 1 trong 10 đặc sản ẩm thực lọt vào top Đặc sản Việt Nam lần thứ nhất (2012).

Với lịch sử hơn 500 năm, nghề làm bún làng Vân Cù đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc lĩnh vực Nghề thủ công truyền thống, vào ngày 10/12/2024.

Theo sách “Văn hóa ẩm thực Huế”, bác sĩ Bùi Minh Đức cho rằng lúc xưa nước ta cần sức kéo từ con bò nên không giết nó lấy thịt. Bởi vậy, lúc đầu dân xứ Huế chỉ có món bún giò heo.

Đến thời Pháp thuộc bị ảnh hưởng món súp thịt bò của người phương Tây nên mới có món bún bò Huế ngày nay. Năm 2014, Bún bò Huế được chuyên gia ẩm thực nổi tiếng Anthony Boudain giới thiệu trên kênh truyền hình CNN của Mỹ là “món súp tuyệt vời nhất mà tôi từng nếm thử”.

Năm 2023, Taste Atlas, trang ẩm thực quốc tế xếp Huế ở vị trí 28 trong 100 thành phố có các món ăn ngon nhất thế giới, trong đó món bún bò Huế được coi là “những món ngon xứ Huế phải thử khi đến đây”.

Ngày 27/6/2025, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ký Quyết định số 2203/QĐ-BVHTTDL, chính thức đưa “Tri thức dân gian về Bún bò Huế” vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình Tri thức dân gian./.

Nguồn: Ðến Huế thưởng thức 4 món bún

Nguyễn Văn Toàn

baotayninh.vn