Lai Châu: Công bố Quyết định công nhận di sản văn hoá phi vật thể quốc gia dân tộc Hà Nhì

10:00 | 07/11/2025

Tối 5/11, tại xã Thu Lũm, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND xã Thu Lũm tổ chức Lễ Công bố Quyết định công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia dân tộc Hà Nhì.

Lai Châu: Công bố Quyết định công nhận di sản văn hoá phi vật thể quốc gia dân tộc Hà Nhì

Văn nghệ tại lễ công bố.

Dự buổi lễ có các đồng chí: Chu Lê Chinh - Phó Chủ tịch HĐND tỉnh; Trần Văn Công – Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Đại tá Lê Công Thành - Phó Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh cùng lãnh đạo các xã có đồng bào Hà Nhì sinh sống trên địa bàn tỉnh.

Tại buổi lễ, đại diện Bảo tàng tỉnh Lai Châu đã công bố 2 quyết định của Bộ Văn hoá - Thể thao và Du lịch công nhận Nghệ thuật xoè của người Hà Nhì (thuộc loại hình Nghệ thuật trình diễn dân gian) và Diễn xướng Xa Nhà Ca của người Hà Nhì là 2 di sản văn hoá phi vật thể quốc gia. Đây là 2 trong 7 di sản đã được được Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch công nhận là di sản văn hoá phi vật thể quốc gia trong năm 2025 của tỉnh Lai Châu, nâng tổng số lên 13 di sản văn hoá được ghi danh, công nhận trên địa bàn tỉnh.

“Xoè Hà Nhì” là một hình thức sinh hoạt văn hoá, văn nghệ trong đời sống tinh thần của người Hà Nhì, thường múa vào các dịp: lễ hội, lễ tết, lễ cầu ngày mùa, trong đám cưới, mừng nhà mới,… với nhiều hình thức biểu diễn như: múa trống, múa lên nương, múa dệt vải, múa đợi mưa, múa vào mùa, múa trông trăng, múa giã bạn,… thể hiện rõ tinh thần đoàn kết, niềm vui và khát vọng no đủ trong đời sống đồng bào Hà Nhì.

Diễn xướng “Xa Nhà Ca” là một trường ca dân gian, dạng thơ kể truyền khẩu, với 3.590 câu chia thành 11 phần được kết cấu logic, chặt chẽ, kể lại lịch sử đấu tranh sinh tồn, quá trình di cư từ vùng đất cũ đến những vùng đất mới khoảng 300 năm trước. Cùng với đó, thể hiện quan niệm của người Hà Nhì về sự hình thành của vạn vật, giải thích nguồn gốc của vũ trụ và muôn loài; giúp thế hệ sau hiểu rõ hơn về văn hóa tâm linh của tổ tiên, góp phần duy trì, bảo tồn những phong tục, tập quán và lối sống tốt đẹp của người Hà Nhì. Đặc biệt, “Xa Nhà Ca” còn chứa đựng nhiều bài học về đạo đức, luân lý và hướng dẫn cách ứng xử giữa con người với con người và giữa con người với thiên nhiên, kết nối quá khứ với hiện tại, giúp thế hệ trẻ hiểu và trân trọng cội nguồn của mình.

Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Trần Văn Công - Phó Giám đốc Sở Văn hoá – Thể thao và Du lịch nhấn mạnh: Nghệ thuật “Xoè Hà Nhì” và Diễn xướng “Xa Nhà Ca” được đưa vào danh mục di sản văn hoá phi vật thể quốc gia không chỉ là niềm tự hào của cộng đồng dân tộc sở hữu, mà còn là trách nhiệm chung của toàn xã hội trong việc bảo vệ, trao truyền và phát huy giá trị văn hoá đặc sắc. Đồng chí khẳng định, để di sản văn hoá thật sự “sống” và tồn tại trong chính môi trường sản sinh ra di sản, thời gian tới, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương phát huy tốt vai trò định hướng, hỗ trợ, kết nối và kiến tạo môi trường để người dân, nhất là các chủ thể di sản làm chủ, hưởng lợi và phát triển di sản như một phần của cuộc sống.

Đồng chí Trần Văn Công - Phó Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Lai Châu phát biểu tại buổi lễ.

Tại lễ công bố, các đồng chí: Chu Lê Chinh - Phó Chủ tịch HĐND tỉnh; Trần Văn Công - Phó Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch đã trao quyết định cho đại diện các xã vùng dân tộc Hà Nhì và chính quyền xã Thu Lũm có 2 di sản được đưa vào danh mục di sản văn hoá phi vật thể quốc gia.

Đồng chí Trần Văn Công – Phó Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch trao Quyết định công nhận di sản văn hoá phi vật thể cho các xã vùng dân tộc Hà Nhì.

Bày tỏ niềm vinh dự, tự hào khi “Xoè Hà Nhì” và Diễn xướng “Xa Nhà Ca” được ghi danh là Di sản văn hoá phi vật thể quốc gia, đồng chí Lê Thanh Tâm - Chủ tịch UBND xã Thu Lũm khẳng định: Đây không chỉ là tự hào của đồng bào dân tộc Hà Nhì mà còn là động lực, cơ sở quan trọng để địa phương tiếp tục bảo tồn, gìn giữ, phát huy giá trị văn hoá truyền thống trong cộng đồng gắn với phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là du lịch văn hóa cộng đồng vùng biên giới.

Trong không khí hân hoan, tự hào, các nghệ nhân thuộc các bản ở xã Thu Lũm đã trình diễn điệu “Xoè Hà Nhì” và Diễn xướng “Xa Nhà Ca”...