Lai Châu: Xây dựng nếp sống văn minh

Tiết mục văn nghệ tại Lễ hội đua thuyền Pa So (xã Phong Thổ).

Đảng ủy xã xác định việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về xóa bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh trong nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu giai đoạn 2024-2030 (Nghị quyết số 15-NQ/TU) là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, xuyên suốt. Đồng chí Vương Đào Tiên - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã cho biết: Đảng ủy xã xác định xóa bỏ hủ tục là quá trình lâu dài, lấy thay đổi nhận thức làm nền tảng. Theo đó, chỉ đạo đưa nội dung Nghị quyết số 15-NQ/TU vào sinh hoạt chi bộ thường kỳ, chuyên đề; các hủ tục còn tồn tại được rà soát cụ thể để có giải pháp phù hợp từng dân tộc, thôn bản. Đồng thời, bổ sung vào quy ước, hương ước của 48/48 thôn, bản, tổ dân phố; thành lập các tổ tuyên truyền, gắn phổ biến chủ trương của Đảng với tuyên truyền pháp luật về gia đình, bình đẳng giới, phòng chống bạo lực và bảo vệ trẻ em.

Xác định tuyên truyền là “chìa khóa” để thay đổi nhận thức, xã Phong Thổ đổi mới nội dung, đa dạng hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật, bảo đảm thiết thực, dễ hiểu, phù hợp với từng nhóm đối tượng, dân tộc. Trong năm 2025, các đoàn thể, tổ chức hội và lực lượng vũ trang xã tổ chức trên 80 buổi tuyên truyền, thu hút hơn 5.500 lượt người tham gia; phát, đăng tải 45 tin, bài, hình ảnh trên hệ thống loa truyền thanh, các nền tảng mạng xã hội. Nội dung tuyên truyền tập trung vào: tổ chức đám cưới, hỏi gọn nhẹ, tiết kiệm; tang lễ không kéo dài quá 48 giờ; bài trừ mê tín dị đoan; phòng, chống tảo hôn; xóa bỏ tập quán cấm bản dài ngày… Đặc biệt, xã đã phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên, già làng, trưởng bản, người có uy tín trong tuyên truyền, cũng như tiên phong xóa bỏ hủ tục, tập quán lạc hậu, tạo chuyển biến thực chất.

Đội 1 tham dự Lễ hội đua thuyền Pa So (xã Phong Thổ).

Anh Tẩn Minh Tuấn - Trưởng Ban công tác Mặt trận bản Thèn Sin chia sẻ: “Là bản có đồng bào Dao sinh sống, trước đây trong tang lễ, các hộ thường mổ nhiều trâu, bò hoặc các thủ tục, lễ nghi kéo dài. Khi được tuyên truyền, phân tích rõ những tác hại của hủ tục, cùng với sự vào cuộc của chi bộ, người có uy tín, Ban Công tác Mặt trận và trưởng bản, bà con dần hiểu và đồng thuận. Tang lễ giờ được rút ngắn, chỉ thực hiện những nghi thức cần thiết, phù hợp hơn với đời sống hiện đại”.

Cùng với tuyên truyền rộng khắp, xã chú trọng xây dựng và nhân rộng các mô hình điểm xóa bỏ, cắt giảm hủ tục theo Hướng dẫn số 03-HD/BDVTU của Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy. Hết năm 2025, xã đã triển khai thành công 4 mô hình điểm tiêu biểu như: giảm bớt thủ tục rườm rà trong lễ cưới tại thôn Vàng Bó; xóa bỏ tảo hôn, lễ cúng giải hạn, chữa bệnh tại bản Huổi Luông 1; xóa bỏ tang lễ dài ngày, mổ nhiều gia súc tại bản Huổi Sen; xóa bỏ tập quán quỳ lạy thông báo khi có người mất, cấm bản dài ngày tại các bản: Sòn Thầu 1, Pờ Ma Hồ. Các mô hình được triển khai phù hợp với thực tiễn từng địa bàn, từng dân tộc, qua đó tạo hiệu ứng lan tỏa, để nhân dân thấy, tin và làm theo.

Bên cạnh đó, UBND xã chủ động rà soát, đề xuất các chính sách hỗ trợ phù hợp theo Nghị quyết số 15-NQ/TU, nhất là hỗ trợ mai táng phí, kinh phí tuyên truyền, tập huấn; kịp thời triển khai khi có cơ chế, chính sách từ cấp trên, tạo điều kiện để nhân dân yên tâm thực hiện xóa bỏ hủ tục.

Nhân dân xã Phong Thổ tham gia kéo co vui hội đầu năm 2026.

Việc thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TU tại xã Phong Thổ còn được gắn với thực hiện các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng đời sống văn hóa, xây dựng nông thôn mới. Các tổ chức hội, đoàn thể linh hoạt vận dụng gắn thực hiện nghị quyết với các phong trào cụ thể. Có thể kể đến, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã vận động nhân dân ủng hộ Quỹ “Đền ơn đáp nghĩa” và gắn với phong trào “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch”; các cấp hội phụ nữ duy trì thường xuyên hoạt động vệ sinh môi trường, xây dựng thôn bản sáng - xanh - sạch - đẹp…

Theo thống kê, toàn xã có 100 lượt hủ tục, phong tục cần xóa bỏ, đến nay đã xóa bỏ, giảm được 39 lượt hủ tục, phong tục. Nhiều tập quán lạc hậu như: cấm bản dài ngày được thay thế bằng cấm nhà; việc chữa bệnh bằng cúng bái giảm mạnh, người dân chủ động đến cơ sở y tế khi ốm đau; tỷ lệ tảo hôn giảm rõ rệt; cưới hỏi, tang lễ được tổ chức trang trọng, tiết kiệm, văn minh hơn, góp phần bảo vệ môi trường và giữ gìn an ninh trật tự.

Nguồn: Xây dựng nếp sống văn minh

Vương Trang - Quỳnh Nga

baolaichau.vn