Lâm Đồng: Xây dựng nếp sống văn minh trong hoạt động tín ngưỡng

Lễ cúng của cư dân làng chài tại Vạn Nam Nghĩa, phường Phan Thiết

Từ nhận thức đến hành động

Lâm Đồng là tỉnh có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, với hơn 683.000 người thuộc 49 thành phần dân tộc, chiếm khoảng 17,6% dân số toàn tỉnh. Mỗi dân tộc đều có tín ngưỡng riêng rất độc đáo, tạo nên sự đa dạng văn hóa. Nổi bật là tín ngưỡng đa thần, quan niệm vạn vật hữu linh; còn các dân tộc Việt, Hoa, Tày, Thái, Nùng là tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, thờ cúng Hùng Vương, thờ thành hoàng, thờ mẫu, thờ cúng các tổ nghề… Các loại hình tín ngưỡng này có nguồn gốc lâu đời, gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của các cộng đồng dân cư.

Cùng với bảo tồn các giá trị truyền thống, hiện công tác xây dựng nếp sống văn minh trong hoạt động tín ngưỡng tại các đình làng, ngôi chùa ở Lâm Đồng diễn ra trang nghiêm, tiết kiệm và phù hợp với đời sống hiện đại. Người dân khi đến lễ hội không còn mang quá nhiều lễ vật. Thay vào đó, sự thành kính được thể hiện bằng nén hương thơm, lời cầu nguyện hướng thiện và ý thức chấp hành các quy định của nơi thờ tự.

Nghi lễ tế Xuân tại đình làng Phú Hội, phường Bình Thuận

Nhiều người dân cho rằng, điều quan trọng nhất trong hoạt động tín ngưỡng không nằm ở mâm cao cỗ đầy mà ở sự biết ơn đối với tiền nhân và mong muốn giữ gìn những giá trị văn hóa tốt đẹp của quê hương. Những biểu hiện mê tín dị đoan, bói toán hoặc hành vi gây mất an ninh trật tự đều được nhắc nhở, chấn chỉnh kịp thời. Sự chuyển biến ấy cho thấy nhận thức của cộng đồng về thực hành tín ngưỡng văn minh từng bước nâng lên.

Ông Nguyễn Văn Minh - Trưởng Ban Tế tự đình làng Phú Hội, phường Bình Thuận cho biết, Ban Tế tự thường xuyên tuyên truyền người dân thực hiện nghi lễ đúng phong tục truyền thống. Đồng thời, công khai, minh bạch các khoản đóng góp phục vụ tế lễ. Sau phần lễ, đình làng vẫn duy trì những bữa cơm thân mật, tạo không gian để bà con gặp gỡ, thăm hỏi, gắn kết tình làng nghĩa xóm.

Gắn bảo tồn với xây dựng đời sống cộng đồng

Theo bà Lê Thị Trúc Linh - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh, nhờ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật thông qua lồng ghép phong trào thi đua đã khuyến khích đồng bào các dân tộc sinh sống trên địa bàn tỉnh giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa, tín ngưỡng, giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, loại bỏ tập tục lạc hậu. Kết quả 6 tháng đầu năm 2026, các lễ hội liên quan đến tín ngưỡng và cơ sở tín ngưỡng trên địa bàn tỉnh được thực hiện theo đúng quy định của Nhà nước. Lễ hội diễn ra bảo đảm đúng nội dung, giữ tính thiêng liêng của nghi lễ cổ truyền, tránh biểu hiện mê tín dị đoan. Từ đó, bảo đảm tính tôn nghiêm, trang trọng, an ninh trật tự, vệ sinh môi trường.

Nghi thức cúng của đồng bào dân tộc thiểu số ở thôn Ku Kê, xã Hàm Thuận đơn giản, tiết kiệm hơn trước rất nhiều

Tại nhiều lễ hội còn tổ chức được các trò chơi, trò diễn dân gian và hình thức vui chơi, dịch vụ mới, hiện đại, lành mạnh. Qua đó, giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về cội nguồn, vừa góp phần củng cố, tạo điểm nhấn cho hoạt động văn hóa, du lịch của địa phương. Thực tiễn cho thấy, khi được phát huy đúng hướng, văn hóa tín ngưỡng không chỉ đáp ứng nhu cầu đời sống tinh thần của người dân mà còn nâng cao chất lượng đời sống xã hội. Do đó, gắn bảo tồn với xây dựng đời sống cộng đồng không chỉ là nhiệm vụ của ngành văn hóa hay các cơ sở tín ngưỡng mà còn là trách nhiệm chung của mỗi người dân. Khi những giá trị tốt đẹp của truyền thống được gìn giữ và lan tỏa, cũng là lúc cộng đồng được bồi đắp thêm sức mạnh nội sinh để phát triển bền vững, giữ gìn bản sắc riêng.

Nguồn: Xây dựng nếp sống văn minh trong hoạt động tín ngưỡng

Thùy Linh

baolamdong.vn