Tuyên Quang: Bước tiến mới trong sản xuất lâm nghiệp

Minh bạch hóa quản lý rừng

Năm 2024, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp - Môi trường) phê duyệt triển khai Hệ thống truy xuất nguồn gốc gỗ hợp pháp Việt Nam (iTwood). Tuyên Quang là một trong 5 tỉnh được lựa chọn thí điểm cấp mã số vùng trồng rừng nguyên liệu theo hệ thống này.

Công ty TNHH Lâm nghiệp Yên Sơn là một trong những đơn vị đầu tiên được cấp mã số vùng trồng rừng. Lô rừng keo lai hơn 1 ha thuộc Đội 821, xã Trung Sơn được xác định chính xác tọa độ trên hệ thống iTwood và được Chi cục Kiểm lâm tỉnh chứng nhận. Việc cấp mã số giúp doanh nghiệp minh bạch quy trình sản xuất, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu sản phẩm sang các thị trường khó tính như Mỹ, Nhật Bản, EU.

Anh Trần Mạnh Huấn, Trưởng Phòng Kỹ thuật Công ty Lâm nghiệp Yên Sơn cho biết, từ khi lô rừng của Đội 821 được cấp mã số, việc quản lý rừng thuận lợi hơn rất nhiều. Chỉ cần điện thoại thông minh quét mã QR, toàn bộ thông tin, hình ảnh, hiện trạng rừng được cập nhật đầy đủ, giúp công tác chỉ đạo sản xuất và kiểm tra hiện trường hiệu quả hơn, giảm chi phí và thời gian.

Rừng keo của Công ty Lâm nghiệp Yên Sơn tại xã Trung Sơn được cấp mã số rừng trồng.

Theo anh Huấn, mã số vùng trồng không chỉ thuận lợi cho quản lý nội bộ mà còn giúp đối tác trong và ngoài nước dễ dàng truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Sau lô rừng thí điểm, Công ty Lâm nghiệp Yên Sơn tiếp tục đề nghị cấp mã số vùng trồng cho hơn 1.278 ha rừng, chiếm khoảng 80% diện tích rừng của đơn vị.

Sau 2 năm triển khai, tổng diện tích rừng trồng được đăng ký để cấp mã tại Tuyên Quang đạt trên 5.272 ha, trong đó Công ty TNHH Lâm nghiệp Sơn Dương 2.350 ha, Công ty Lâm nghiệp Yên Sơn có 1.278 ha, Công ty Lâm nghiệp Tuyên Bình 1.190 ha và trên 500 ha rừng trồng của hộ gia đình tại các xã trọng điểm về rừng của tỉnh.

Đồng chí Mai Thị Hoàn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp - Môi trường tỉnh cho biết, việc cấp mã số vùng trồng rừng góp phần minh bạch hóa thông tin, thúc đẩy xuất khẩu gỗ và lâm sản. Đây cũng là nền tảng để thực hiện đề án xây dựng Tuyên Quang trở thành khu lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao, từng bước hình thành cực phát triển lâm nghiệp của khu vực phía Bắc.

Nền tảng cho việc cấp mã số vùng trồng rừng là hệ thống iTwood, công cụ hỗ trợ quản lý chuỗi cung gỗ theo thời gian thực. Mỗi khâu trong quy trình từ trồng rừng, khai thác đến thương mại đều được cấp mã QR, đảm bảo dòng chảy thông tin liên tục về tính hợp pháp của gỗ nguyên liệu. Nhờ ứng dụng điện toán đám mây, iTwood giúp truy xuất nguồn gốc gỗ nhanh chóng và chính xác. TS. Hoàng Liên Sơn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế lâm nghiệp, cho biết hệ thống sẽ tiếp tục được tích hợp và mở rộng chức năng để hỗ trợ tốt hơn cho chủ rừng và doanh nghiệp chế biến, thương mại gỗ.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc số hóa vùng rừng với đầy đủ thông tin về chủ rừng, quyền sử dụng đất, tọa độ địa lý và hiện trạng rừng sẽ tạo công cụ quản lý lâu dài, hiện đại, góp phần phát triển lâm nghiệp bền vững.

Đảm bảo điều kiện xuất khẩu gỗ

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Võ Đại Hải, Giám đốc Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam (VAFS), mã số vùng trồng là mã định danh nhằm theo dõi sản xuất, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Việc cấp mã số vùng trồng đã được triển khai hiệu quả trong sản xuất nông nghiệp, góp phần thúc đẩy xuất khẩu nhiều mặt hàng nông sản. Đối với lâm nghiệp, truy xuất nguồn gốc gỗ là yêu cầu bắt buộc để xuất khẩu sang các thị trường châu Âu, Mỹ, Nhật Bản.

Với diện tích rừng sản xuất khoảng 190 nghìn ha, sản lượng khai thác khoảng 1 triệu m3/năm, chiếm trên 23% sản lượng khai thác của vùng Trung du và miền núi phía Bắc, Tuyên Quang là một trong những địa phương cung cấp nguyên liệu gỗ lớn của cả nước. Vì vậy, việc cấp mã số vùng trồng là cấp thiết, giúp sản phẩm gỗ rừng trồng của tỉnh khẳng định thương hiệu và lợi thế cạnh tranh. Trong xu thế tiêu dùng hiện đại, những sản phẩm minh bạch thông tin, truy xuất được nguồn gốc luôn tạo được niềm tin và được ưu tiên lựa chọn.

Diện tích rừng keo tại xã Minh Thanh của Công ty Lâm nghiệp Sơn Dương được cấp mã số vùng trồng.

Ông Nguyễn Hồng Thái, Giám đốc Công ty Lâm nghiệp Sơn Dương cho biết, đơn vị đã thực hiện cấp mã số vùng trồng cho hơn 2.150 lô rừng với diện tích khoảng 2.350 ha. Rừng có mã số giúp quản lý chi tiết đến từng lô, khoảnh, đồng thời đáp ứng yêu cầu về nguồn gốc gỗ cho các doanh nghiệp xuất khẩu, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển kinh tế hợp tác trong lâm nghiệp.

Đồng chí Nguyễn Văn Diện, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ NN&MT) khẳng định, mã số rừng trồng là công cụ quan trọng trong tiến trình hiện đại hóa quản lý ngành lâm nghiệp. Mã số không chỉ xác định cụ thể từng khu rừng mà còn kết nối dữ liệu giữa chủ rừng, cơ quan quản lý và doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu. Đây là cơ sở để cấp chứng chỉ rừng, truy xuất nguồn gốc gỗ hợp pháp và giúp Việt Nam chủ động thích ứng với quy định EUDR của Liên minh châu Âu về chống phá rừng và suy thoái đất.

Theo đồng chí Trần Lâm Đồng, Phó Giám đốc Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam, mã số vùng trồng cần gắn với quyền lợi cụ thể để người dân và doanh nghiệp thấy rõ lợi ích. Khi mã số trở thành điều kiện giúp sản phẩm bán được giá cao hơn, tham gia chuỗi cung ứng tiêu chuẩn hoặc kiểm tra nhanh hơn, người trồng rừng sẽ chủ động tham gia. Việc cấp mã điện tử sẽ kết nối trực tiếp với hệ thống truy xuất lâm sản, tạo thuận lợi cho quản lý và giao dịch.

Có thể thấy, mã số vùng trồng rừng không chỉ là một yêu cầu kỹ thuật mà đang trở thành “chìa khóa số” mở ra cánh cửa hội nhập cho ngành lâm nghiệp Tuyên Quang. Khi từng lô rừng được định danh, dữ liệu được kết nối xuyên suốt từ trồng, khai thác đến chế biến, xuất khẩu, chuỗi giá trị gỗ được minh bạch hóa, nâng cao uy tín và sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Cùng với định hướng xây dựng khu lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao, việc nhân rộng cấp mã số vùng trồng rừng sẽ tạo nền tảng cho quản lý rừng hiện đại, phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững và khẳng định vị thế của Tuyên Quang là trung tâm cung ứng nguyên liệu gỗ lớn của cả nước trong kỷ nguyên chuyển đổi số.

Nguồn: Bước tiến mới trong sản xuất lâm nghiệp

Trang Tâm

baotuyenquang.com.vn