Tham lợi trước mắt, quên hại sau lưng

12:45 | 12/07/2021

Vua nước Ngô muốn đem quân đi đánh nước Kinh. Đã nhiều người can ngăn, vua nhất định không nghe. Sau lại hạ lệnh rằng: " Ai can ta đánh nước Kinh thì phải xử tử".

Có một viên quan trẻ tuổi, muốn can ngắn mà không dám nói, luôn ba ngày, cứ sáng sớm, cầm cung, tên đến đừng vườn sau nhà vua, sương xuống ướt đầm cả áo. Hôm thứ bà, vua gặp, mới hỏi rằng:

- Ngươi đến đây làm gì mà sương xuống ướt cả áo như thế?

Viên quan thưa rằng: " Trong vườn có một cây cổ thụ. Chót vót trên ngọn cây, có con ve sầu, hút gió, uống sương, rả rích kêu cả ngày, tưởng đã được yên thân lắm. Biết đâu đằng sau có con bọ ngựa, đang giơ hai càng chực bắt. Chính con bọ ngựa muốn bắt con ve sầu, lại biết đâu đằng sau có con chim sẻ nghểnh cổ chực mổ. Chính con chim sẻ muốn bắt con bọ ngựa, lại biết đâu dưới gốc cây có tôi cầm cung tên chực bắn. Chính tôi đây muốn bắt con chim sẻ, mà không biết sương xuống ướt đầm cả áo... Như thế đều là chỉ vì cái tham lợi trước mắt mà quên hẳn cái hại ở ngay sau lưng.

Vua nghe nói tỉnh ngộ, bèn thôi không đánh nước Kinh nữa.

Lời bàn: Ve sầu ở cao tưởng được yên thân, ngờ đâu có bọ ngựa muốn bắt ve sầu; bọ ngựa lại ngờ đâu chim sẻ muốn bắt bọ ngựa, chim sẻ lại có ngờ đâu có người muốn bắt chim sẻ, người bắt chim sẻ lại ngờ đâu sương xuống ướt đầm áo! Thế mới hay ở đời, chẳng nói chi một loài người, đến ngay cả muôn loài cũng chỉ rình hại nhau, nuốt lẫn nhau mà thôi. Nhưng biết đâu, trong khi mình muốn biết người, lại có kẻ khác muốn nuốt mình, mình chỉ ham mê cái trục cái mối lợi trước mắt, mà không phòng bị cái tai hại sau lưng. Mà khi tai hại nó đã xảy đến, thì chẳng những không thấy lợi đâu, lại thiệt thân mình trước. Có nên người khôn thấy cái lợi, thì lo cả đến cái hại, lợi cập hại thì không bao giờ làm.

Lời bàn:

Ve sầu ở cao tưởng được yên thân, ngờ đâu có bọ ngựa muốn bắt ve sầu; bọ ngựa lại ngờ đâu chim sẻ muốn bắt bọ ngựa, chim sẻ lại có ngờ đâu có người muốn bắt chim sẻ, người bắt chim sẻ lại ngờ đâu sương xuống ướt đầm áo! Thế mới hay ở đời, chẳng nói chi một loài người, đến ngay cả muôn loài cũng chỉ rình hại nhau, nuốt lẫn nhau mà thôi. Nhưng biết đâu, trong khi mình muốn biết người, lại có kẻ khác muốn nuốt mình, mình chỉ ham mê cái trục cái mối lợi trước mắt, mà không phòng bị cái tai hại sau lưng. Mà khi tai hại nó đã xảy đến, thì chẳng những không thấy lợi đâu, lại thiệt thân mình trước. Có nên người khôn thấy cái lợi, thì lo cả đến cái hại, lợi cập hại thì không bao giờ làm.

Nguồn: Tham lợi trước mắt, quên hại sau lưng

Diệu Linh

dulich.petrotimes.vn/