Lâm Đồng: Bí quyết giúp vườn tiêu thoát cảnh “năm được, năm mất”

Hồ tiêu ở khu vực phía Tây Lâm Đồng hiện có năng suất bình quân chung đạt khoảng 2,4 tấn/ha, tổng sản lượng hằng năm đạt khoảng 70.000 tấn/năm

Gia đình ông Đặng Tấn Huynh, thôn 6, xã Nhân Cơ có trên 5 ha đất trồng xen cà phê và hồ tiêu. Vụ thu hoạch hồ tiêu năm 2025 - 2026, gia đình thu về gần 15 tấn. Ông khẳng định trong khi nhiều vườn hồ tiêu quanh vùng năng suất giảm thì vườn cây của ông vẫn ổn định sản lượng ở mức khá.

Ông Huynh cho rằng, mấu chốt là gia đình ông đã áp dụng việc canh tác theo quy trình thuận tự nhiên, hữu cơ từ nhiều năm nay. Điển hình như việc để cỏ phát triển nhằm tạo độ tơi xốp, hằng năm không xịt hay cuốc cỏ mà chỉ xạc cỏ, mùa mưa chú trọng tiêu úng cho vườn hồ tiêu. Đối với chăm sóc, nguồn phân bón chính được sử dụng đều có nguồn gốc hữu cơ, nhất là bã đậu nành, đạm cá, trong phòng, chống bệnh, ông nhân nuôi, ngâm ủ các dung dịch bằng các nguyên liệu tự nhiên như: ớt, gừng, sả để phun, xịt cho cây.

Nhờ đó, sinh thái vườn cây hài hòa, đất đai tơi xốp, nhiều dinh dưỡng, cây trồng phát triển khỏe mạnh cho năng suất ổn định. Hiện gia đình ông cũng đã liên kết với một số doanh nghiệp thu mua, chế biến phục vụ xuất khẩu hồ tiêu. Theo Phòng Kinh tế, UBND xã Nhân Cơ, tuy chưa có con số thống kê cụ thể nhưng qua nắm bắt nhiều hộ dân, hợp tác xã canh tác hồ tiêu theo các quy trình về nông nghiệp tốt, hữu cơ có năng suất ổn định hơn so với các hộ canh tác theo quy trình truyền thống.

Tương tự, gia đình bà Nguyễn Thị Hà, thôn 10, xã Trường Xuân cũng có trên 1 ha hồ tiêu trồng theo hướng hữu cơ. Bà Hà cho biết, năm nay, vườn cây của gia đình không mất mùa. Năng suất trung bình đạt trên 3 tấn, trong khi năm ngoái đạt trên 2 tấn/ha. Nói về nguyên nhân gia đình bảo đảm được năng suất cao hơn trong bối cảnh nhiều hộ khác quanh vùng mất mùa, bà Hà cho rằng, lý do chính từ việc gia đình canh tác cây trồng này theo quy trình nông nghiệp tốt; áp dụng tổng hợp nhiều biện pháp như trồng trụ sống cho tiêu leo, ít sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật, thuốc diệt cỏ, chủ yếu bón phân bón hữu cơ ủ hoai mục.

Nhờ đó, hạn chế được phần lớn ảnh hưởng của thời tiết đến năng suất, chất lượng hồ tiêu đều ổn định qua nhiều năm. Hơn thế, nhờ sản xuất theo quy trình VietGAP, phơi sấy, bảo quản tốt nên sản phẩm hồ tiêu của gia đình luôn được doanh nghiệp mua cộng điểm thưởng (thêm tiền trên mỗi kg) so với mặt bằng chung của thị trường đem lại nguồn thu nhập khá cao, trên 200 triệu đồng/ha.

Thống kê của ngành nông nghiệp và môi trường, những năm gần đây, diện tích hồ tiêu khu vực phía Tây tỉnh phát triển ổn định ở mức 34.000 ha. Năng suất bình quân chung đạt khoảng 2,4 tấn/ha, tổng sản lượng hằng năm đạt khoảng 70.000 tấn. Cây hồ tiêu phát triển đúng định hướng gắn với các tiêu chuẩn chứng nhận như hữu cơ (USDA), VietGAP, RA là định hướng quan trọng đối với kinh tế nông nghiệp các xã, phường. Tuy nhiên, diện tích được công nhận đạt các chứng nhận vẫn còn chưa nhiều. Số liệu sơ bộ, khu vực này mới có trên 3.100 ha hồ tiêu sản xuất đạt các tiêu chuẩn chứng nhận. Hiện đã công nhận 2 vùng sản xuất hồ tiêu ứng dụng công nghệ cao tại xã Thuận Hạnh với tổng diện tích trên 1.500 ha.

Trước thực tế, biến đổi khí hậu như mưa trái mùa, khô hạn gây nhiều ảnh hưởng đến trồng trọt như hiện nay, khi nông dân thực hành quy trình canh tác hồ tiêu theo hướng hữu cơ, VietGAP đã chứng minh những hiệu quả cả trước mắt và lâu dài, nhất là ổn định năng suất, nâng cao chất lượng. Điển hình như vụ thu hoạch hồ tiêu năm 2025 - 2026 những vườn cây áp dụng quy trình chăm sóc đạt chứng nhận về nông nghiệp tốt, hữu cơ thì năng suất không bị giảm. Chính vì thế, hiện nay, ngành chức năng, các xã, phường đang tích cực nhân rộng diện tích hồ tiêu sản xuất theo các quy trình nông nghiệp tốt nhằm giúp nông hộ phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững.

Nguồn: Bí quyết giúp vườn tiêu thoát cảnh “năm được, năm mất”

Hồng Thoan

baolamdong.vn