Thương mại điện tử Việt Nam đổi nhịp, doanh số tăng mạnh nhưng shop nhỏ dần rời cuộc chơi

Người mua sẵn sàng chi nhiều hơn cho mỗi sản phẩm

Thương mại điện tử Việt Nam tiếp tục tăng trưởng mạnh trong nửa đầu năm 2026, nhưng động lực tăng trưởng đang có những thay đổi đáng chú ý. Báo cáo ngành Thương mại điện tử tháng 9/2026 chỉ ra, khoảng 2,186 tỷ sản phẩm đã được bán ra trên 4 sàn thương mại điện tử lớn trong 6 tháng đầu năm, tăng 13,67% so với cùng kỳ. Trong khi đó, tổng doanh số đạt khoảng 291.600 tỷ đồng, tăng tới 44,1%.

Khoảng cách khá lớn giữa tốc độ tăng doanh số và sản lượng cho thấy quy mô thị trường không chỉ được thúc đẩy bởi việc người tiêu dùng mua nhiều hàng hóa hơn. Giá trị bình quân của những sản phẩm thực tế được mua cũng tăng lên đáng kể.

Doanh số thương mại điện tử tăng nhanh hơn đáng kể so với lượng sản phẩm bán ra trong nửa đầu năm 2026, cho thấy giá trị bình quân hàng hóa được người tiêu dùng lựa chọn đang tăng lên.

Xu hướng này xuất hiện ở hầu hết các nền tảng lớn. Shopee ghi nhận giá trị trung bình mỗi sản phẩm bán ra khoảng 153.074 đồng trong nửa đầu năm, tăng 43% so với cùng kỳ. Tại Lazada, giá trị bình quân đạt khoảng 227.912 đồng, tăng 40%, trong khi Tiki đạt khoảng 469.837 đồng, tăng 38%. TikTok Shop có giá trị bình quân thấp hơn, khoảng 138.501 đồng mỗi sản phẩm, nhưng cũng tăng 10%.

Các mức tăng trên không đồng nghĩa giá của một sản phẩm cụ thể trên Shopee, Lazada hay Tiki đã tăng tương ứng. Chỉ số này phản ánh sự thay đổi trong cơ cấu hàng hóa mà người tiêu dùng thực tế lựa chọn, khi giá trị bình quân trên mỗi sản phẩm bán ra cao hơn so với cùng kỳ.

Sự dịch chuyển cũng thể hiện khá rõ trong cơ cấu doanh số theo khoảng giá. Trong quý I/2026, nhóm sản phẩm từ 100.000 đến 200.000 đồng chiếm tỷ trọng lớn nhất với khoảng 24,8% doanh số. Nhóm dưới 100.000 đồng đứng sau với 21,2%, còn sản phẩm từ 200.000 đến 350.000 đồng chiếm khoảng 17,5%.

Đáng chú ý, hàng hóa có giá trên 1 triệu đồng đã đóng góp hơn 18% tổng doanh thu trên các nền tảng. Điều này cho thấy thương mại điện tử đang mở rộng sâu hơn sang những phân khúc có giá trị cao, thay vì chủ yếu là “sân chơi” của các sản phẩm giá thấp như giai đoạn trước.

Thị trường lớn lên nhưng người bán ngày càng ít

Trái ngược với tốc độ tăng trưởng doanh số, số lượng nhà bán hàng lại có xu hướng thu hẹp. Theo báo cáo, số shop nhỏ lẻ có phát sinh doanh thu trong 6 tháng đầu năm 2026 giảm khoảng 27% so với cùng kỳ. Số gian hàng Mall cũng giảm khoảng 25%.

Trong khi số lượng người bán đi xuống, doanh thu bình quân của những nhà bán hàng còn hoạt động lại tăng mạnh. Trên Shopee, GMV bình quân của một nhà bán hàng hoạt động đạt khoảng 831,7 triệu đồng, tăng 44%. Tại TikTok Shop, mức bình quân đạt khoảng 532,7 triệu đồng, tăng tới 65%.

Diễn biến này cho thấy một sự thay đổi đáng chú ý trong cấu trúc thị trường. Quy mô thương mại điện tử tiếp tục mở rộng, nhưng phần doanh thu ngày càng có xu hướng tập trung vào số lượng người bán ít hơn. Những nhà bán hàng có quy mô, thương hiệu và khả năng tổ chức vận hành tốt đang chiếm ưu thế rõ hơn.

Xu hướng tập trung cũng xuất hiện ở nhóm gian hàng chính hãng. Doanh thu của các gian hàng Mall tăng tới 54%, dù số người bán chính hãng giảm khoảng 6%. Điều này phần nào phản ánh sự dịch chuyển của sức mua về những gian hàng có thương hiệu và mức độ nhận diện cao hơn.

Trong khi đó, nhóm hàng được nhập khẩu trực tiếp từ người bán nước ngoài trên Shopee lại ghi nhận mức suy giảm rõ rệt. Phân khúc này có thể tiếp tục chịu sức ép nếu chính sách thuế đối với hàng hóa nhập khẩu giá trị nhỏ thay đổi trong thời gian tới.

Một biến số đáng chú ý đối với thương mại điện tử thời gian tới là chính sách thuế dành cho hàng hóa nhập khẩu qua đường bưu chính và chuyển phát nhanh. Theo thông tin được đề cập trong báo cáo, nhiều đơn hàng nhỏ từ nước ngoài vào Việt Nam hiện được miễn thuế nếu có giá trị không quá 1 triệu đồng hoặc số thuế phải nộp không quá 100.000 đồng cho mỗi lần nhập khẩu. Dự thảo chính sách mới đề xuất hạ ngưỡng xuống còn 100.000 đồng hoặc số thuế phải nộp không quá 10.000 đồng cho mỗi lần nhập khẩu.

Nếu đề xuất được áp dụng, một bộ phận hàng hóa giá thấp mua từ người bán nước ngoài thông qua các nền tảng thương mại điện tử có thể phát sinh thêm nghĩa vụ thuế. Chi phí cuối cùng đến tay người tiêu dùng vì vậy cũng có khả năng tăng lên.

Tác động đáng chú ý nằm ở quy mô của phân khúc hàng giá thấp. Hai nhóm sản phẩm dưới 100.000 đồng và từ 100.000 đến 200.000 đồng hiện cộng lại chiếm gần 46% doanh số toàn thị trường. Đây cũng là khoảng giá phổ biến đối với nhiều mặt hàng nhập khẩu nhỏ lẻ được bán trực tuyến. Nếu lợi thế về giá của hàng nhập khẩu trực tiếp bị thu hẹp, tương quan cạnh tranh giữa người bán trong nước và người bán xuyên biên giới có thể tiếp tục thay đổi.

Nguồn:Thương mại điện tử Việt Nam đổi nhịp, doanh số tăng mạnh nhưng shop nhỏ dần rời cuộc chơi

Lê Phong

thuongtruong.nvcms.net