Kích cầu tiêu dùng: Khuyến mại chưa đủ để kéo sức mua cuối năm?

Khuyến mại gia tăng, sức mua vẫn phụ thuộc vào túi tiền

Theo Nghị quyết số 01/2026/NQ-CP, mục tiêu tăng tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả năm được đặt ở mức 13-15%. Trong bối cảnh bước vào mùa mua sắm cao điểm cuối năm, việc thúc đẩy tiêu dùng nội địa có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Thị trường bán lẻ đang chứng kiến nhiều chương trình ưu đãi nhằm thu hút khách hàng. Lotte Mart triển khai giảm giá đến 50%, kết hợp chương trình mua 1 tặng 1; Saigon Co.op tổ chức khuyến mại tại hơn 800 điểm bán. Các hệ thống như Tops Market, MM Mega Market, GO! và WinMart cũng áp dụng ưu đãi với thực phẩm tươi sống, rau xanh và hàng tiêu dùng. Trên các sàn thương mại điện tử, những chiến dịch mua sắm như 10/10, 11/11 tiếp tục tạo thêm lựa chọn cho khách hàng.

Các chương trình giảm giá tạo thêm lựa chọn cho người tiêu dùng, nhưng sức mua vẫn phụ thuộc vào khả năng chi trả của mỗi gia đình - Ảnh minh hoạ/TL.

Tuy nhiên, mức độ sôi động của các chương trình khuyến mại không đồng nghĩa sức mua sẽ tăng tương ứng. Theo dự báo thị trường quý IV/2026 của YouNet ECI được đề cập trong tài liệu, người tiêu dùng không còn xu hướng mua sắm bằng mọi giá chỉ vì ưu đãi. Khi ngân sách phải ưu tiên cho tiền nhà, thực phẩm, đi lại và các khoản chi thiết yếu, những mặt hàng chưa thực sự cần thiết có thể bị cắt giảm hoặc lùi thời điểm mua.

Điều này cho thấy giảm giá có thể tác động đến thời điểm và lựa chọn mua hàng, nhưng khó bù đắp hoàn toàn sự hạn chế về khả năng chi trả. Một sản phẩm dù được giảm giá sâu vẫn có thể nằm ngoài quyết định mua sắm nếu người tiêu dùng chưa có nhu cầu hoặc cần dành tiền cho các khoản thiết yếu hơn. Ngược lại, những mặt hàng có mức giá phù hợp, chất lượng ổn định và phục vụ nhu cầu thường xuyên có khả năng duy trì sức mua tốt hơn.

Với doanh nghiệp bán lẻ, bài toán vì thế không chỉ nằm ở việc tăng số lượng chương trình ưu đãi mà còn ở cách thiết kế chính sách giá và danh mục hàng hóa. Khuyến mại cần hướng đến lợi ích thực chất, thể hiện rõ mức giảm, điều kiện áp dụng và giá trị khách hàng nhận được. Việc bảo đảm nguồn cung, kiểm soát chi phí và giữ chất lượng sản phẩm cũng có ý nghĩa không kém mức chiết khấu.

Đặc biệt, doanh thu tăng trong thời gian khuyến mại cần được xem xét cùng lượng hàng bán ra, biên lợi nhuận và khả năng duy trì nhu cầu sau khi ưu đãi kết thúc. Nếu sức mua chỉ tập trung trong một vài ngày cao điểm rồi giảm trở lại, hiệu quả kích cầu có thể chưa tạo được nền tảng ổn định cho thị trường.

Muốn tiêu dùng bền vững, cần cải thiện khả năng chi trả

Nếu khuyến mại tác động trực tiếp đến quyết định mua hàng, thu nhập và mức độ an tâm về tài chính lại ảnh hưởng đến khả năng chi tiêu trong dài hạn. Vì vậy, các chương trình kích cầu sẽ khó phát huy đầy đủ hiệu quả nếu không đi cùng những giải pháp hỗ trợ người lao động, ổn định giá hàng thiết yếu và cải thiện điều kiện tiêu dùng.

Tại TP.HCM, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang cho biết thành phố khuyến khích doanh nghiệp chi thưởng Tết sớm trong tháng 11 và tháng 12 để người lao động chủ động kế hoạch mua sắm. Thành phố cũng tính đến việc ứng dụng thương mại điện tử, ví điện tử và hình thức mua trước, trả sau trong dịp cuối năm.

Cùng với đó, TP.HCM chuẩn bị chuỗi hoạt động mua sắm từ tháng 11 đến Tết Nguyên đán 2027, kết hợp thương mại với du lịch, văn hóa và giải trí. Chương trình bình ổn thị trường có 66 doanh nghiệp tham gia, hướng đến bảo đảm nguồn cung, hạn chế tình trạng khan hàng và ngăn ngừa việc tăng giá bất hợp lý.

Tại Hà Nội, các chương trình khuyến mại tập trung và bình ổn thị trường được triển khai nhằm kết nối hệ thống phân phối, thúc đẩy thương mại số và cân đối cung cầu. Bộ Công Thương dự kiến tổ chức chương trình khuyến mại tập trung quốc gia lần thứ hai năm 2026 từ ngày 1/12/2026 đến ngày 5/1/2027 trên phạm vi cả nước.

Những hoạt động này góp phần mở rộng cơ hội mua sắm, tăng khả năng tiếp cận hàng hóa và hỗ trợ doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm. Tuy nhiên, để đánh giá đúng hiệu quả, không nên chỉ dựa vào số lượng chương trình hay doanh thu trong thời gian ưu đãi. Các chỉ số như sức mua đối với nhóm hàng thiết yếu, mức giá thực tế, khả năng tiếp cận của người thu nhập thấp và mức độ duy trì tiêu dùng sau cao điểm cũng cần được quan tâm.

Về phía doanh nghiệp, việc chủ động nguồn hàng, tối ưu chi phí và minh bạch giá bán sẽ giúp tạo niềm tin cho người mua. Các chương trình giảm giá cần tuân thủ quy định pháp luật về khuyến mại, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và cạnh tranh; thông tin về giá, điều kiện ưu đãi phải rõ ràng, tránh gây hiểu nhầm về lợi ích thực tế.

Về phía cơ quan quản lý, kiểm tra việc niêm yết và bán theo giá niêm yết, giám sát chất lượng hàng hóa, xử lý hành vi gian lận thương mại và theo dõi diễn biến giá các mặt hàng thiết yếu là những nhiệm vụ cần được thực hiện đồng bộ. Bình ổn thị trường không chỉ nhằm duy trì nguồn cung trong dịp cao điểm mà còn góp phần hạn chế những biến động bất thường ảnh hưởng đến ngân sách hộ gia đình.

Ở góc độ dài hạn, kích cầu tiêu dùng cần được đặt trong mối liên hệ với việc làm, thu nhập và chi phí sinh hoạt. Khi người dân có nguồn thu ổn định, áp lực chi tiêu thiết yếu được kiểm soát và có thêm khoản ngân sách dành cho những nhu cầu khác, sức mua mới có cơ sở tăng lên bền vững.

Khuyến mại vẫn là công cụ quan trọng để thúc đẩy bán hàng, nhưng không thể thay thế các điều kiện nền tảng của tiêu dùng. Muốn thị trường trong nước trở thành động lực tăng trưởng thực chất, cần kết hợp ưu đãi đúng nhu cầu với nguồn cung ổn định, giá cả hợp lý và các giải pháp cải thiện khả năng chi trả của người dân.

Nguồn:Kích cầu tiêu dùng: Khuyến mại chưa đủ để kéo sức mua cuối năm?

thuongtruong.com.vn