Tiếc nhớ nhà thơ, nhà báo Dương Xuân Nam

Người nâng cao vị thế của báo Tiền Phong

Nhà thơ, nhà báo Dương Xuân Nam - nguyên Tổng Biên tập Báo Tiền Phong - qua đời lúc 8h30 sáng 25/2 tại Hà Nội, hưởng thọ 77 tuổi. Lễ tang được tổ chức vào 12h ngày 26/2 tại Nhà tang lễ số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội.

Đến tiễn biệt nhà báo Dương Xuân Nam, nhà sử học Dương Trung Quốc bày tỏ: "Rất tiếc khi phải tiễn biệt những người như anh Dương Xuân Nam. Những tác phẩm của anh ở lĩnh vực thi ca, báo chí hay các cuộc thi sắc đẹp, các hoạt động xã hội mà anh và Báo Tiền Phong thực hiện luôn là nguồn cảm hứng cho nhiều người".

Nhà sử học Dương Trung Quốc cho rằng Báo Tiền Phong dưới thời Tổng Biên tập Dương Xuân Nam có dấu ấn rất đậm nét.

PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ - Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình văn học nghệ thuật T.Ư - nhận định: "Báo Tiền Phong dưới thời kỳ của anh Dương Xuân Nam đã phát triển rất rực rỡ. Đây là thời kỳ Báo Tiền Phong đặt nền móng cho sự chuyên nghiệp, từng bước tiến lên hiện đại, tiếp cận thị trường và dần vững bước như ngày nay".

Thời điểm đó, lĩnh vực thông tin văn hóa, văn nghệ của Báo Tiền Phong khá ấn tượng. PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ khẳng định nhà báo Dương Xuân Nam đã gây dựng được đội ngũ báo chí vững tay.

"Nói đến Dương Xuân Nam, người ta nghĩ ngay đến người khai sinh ra cuộc thi Hoa hậu Hội Báo Tiền Phong (tiền thân của Hoa hậu Việt Nam)”, PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ nêu.

Điều này được nhà báo Phùng Công Sưởng - Tổng Biên tập Báo Tiền Phong - nhấn mạnh trong điếu văn: "Nhà báo Dương Xuân Nam đảm trách vị trí Tổng Biên tập Báo Tiền Phong trong hơn 20 năm. Trong quãng thời gian đó ông cùng các cộng sự đã để lại những dấu ấn đậm nét trong sự nghiệp 72 năm hình thành phát triển của Báo Tiền Phong".

Nhà báo Dương Xuân Nam cùng Ban Biên tập Báo Tiền Phong đã đưa ra những quyết sách lớn, thay đổi và định hình diện mạo của tờ báo chính trị xã hội hàng đầu Việt Nam.

"Ông góp phần to lớn để nâng cao vị thế, uy tín, sự lan tỏa của Báo Tiền Phong đến với người trẻ, giới trẻ. Tư duy kinh tế báo chí đã được ông cùng Ban Biên tập định hình từ khi đất nước bắt đầu công cuộc Đổi mới. Ngay từ khi kinh tế đất nước đang gặp bộn bề khó khăn, từ năm 1988, ông khai sinh ra cuộc thi sắc đẹp, tôn vinh những giá trị cốt lõi của người phụ nữ Việt Nam", nhà báo Phùng Công Sưởng nêu.

Nhà báo Dương Xuân Nam là Trưởng ban tổ chức kiêm chủ tịch hội đồng giám khảo các cuộc thi Hoa hậu Việt Nam từ năm 1988 đến 2008. Đây cũng là lý do nhiều người gọi ông là “cha đẻ của các cuộc thi hoa hậu”.

Nhà thơ, nhà báo giản dị, khiêm nhường

Nhớ về nhà báo Dương Xuân Nam, người thân, đồng nghiệp, hậu bối đều khẳng định ông là nhà báo giản dị, bao dung, khiêm nhường, một người làm nghề nghiêm túc và bản lĩnh.

Hoa hậu Việt Nam 2004 Nguyễn Thị Huyền xúc động nhớ lại quãng thời gian các thí sinh hoa hậu tương tác, trò chuyện cùng ban giám khảo, ban tổ chức cuộc thi. Ban đầu, chị nghĩ nhà báo Dương Xuân Nam - Trưởng Ban tổ chức - là người khó gần, nghiêm khắc, ai cũng phải nể sợ. Nhưng tiếp xúc gần chị lại thấy ông thân thiện, nhẹ nhàng, tình cảm, đặc biệt yêu cái đẹp.

“Sau khi đăng quang, tôi có nhiều thời gian trò chuyện với bác hơn. Nhà báo Dương Xuân Nam không chỉ thích chiêm ngưỡng cái đẹp mà còn lan tỏa cái đẹp đến mọi người. Bác đã cho tôi một phiếu ủng hộ trong đêm chung kết Hoa hậu Việt Nam 2004. Bác chia sẻ: Huyền có nét đẹp mà mọi phụ nữ Việt Nam đều có”, Hoa hậu Nguyễn Thị Huyền kể.

Sự lựa chọn đó giúp Hoa hậu Nguyễn Thị Huyền nhận ra nhà báo Dương Xuân Nam yêu vẻ đẹp đời thường, bình dị, không cao sang.

Khoảng thời gian Nguyễn Thị Huyền dự thi Hoa hậu Thế giới tại Trung Quốc, nhà báo Dương Xuân Nam dặn dò nhiều điều. “Lúc ấy, bác động viên tôi tránh căng thẳng. Bác luôn bảo vệ tôi, sợ tôi mới đăng quang chưa quen với áp lực dư luận”, Hoa hậu Việt Nam 2004 chia sẻ.

Dịch giả Phan Thanh Hảo - hàng xóm của nhà báo Dương Xuân Nam - khẳng định ông là người bình lặng, thân thiện và được bạn bè yêu quý. "Đối diện với bệnh tật nhưng vẫn lạc quan, anh chỉ coi bản thân có chút vấn đề mà không lấy sự ốm bệnh ra để bi kịch hóa. Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng, anh Nam ra đi nhanh như thế. Anh luôn là người rất điều độ trong ăn uống, sinh hoạt", dịch giả Phan Thanh Hảo kể.

Nhà thơ, nhà báo Dương Xuân Nam (bút danh: Dương Kỳ Anh) sinh năm 1948, tại làng Xuyên Cẩm (nay là thôn Trần Phú) Kỳ Xuân huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh.

Trước khi nhập ngũ, nhà báo Dương Xuân Nam từng là sinh viên Khoa Văn, trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Ông rời quân ngũ năm 1975, làm phóng viên Ban Kinh tế, Báo Tiền Phong.

Từ năm 1982-1983, nhà báo Dương Xuân Nam được bổ nhiệm làm Phó Ban rồi Trưởng Ban Kinh tế. Năm 1986, ông được bổ nhiệm làm phó Tổng biên tập. Sau đó hơn 1 năm, nhà báo Dương Xuân Nam được đề bạt làm Tổng Biên tập báo Tiền Phong và là Thường vụ Trung ương Đoàn, Thường vụ Đảng ủy khối Dân vận Trung ương (1996) phụ trách mảng báo chí xuất bản cho đến lúc nghỉ hưu năm 2008.

Ngoài sự nghiệp làm báo, sự nghiệp văn chương của nhà thơ, nhà báo Dương Xuân Nam cũng để lại những dấu ấn riêng. Có thể kể đến các tác phẩm: Và anh đợi (1987), Đi qua thời gian (1992), Bông hoa lạ (1994), Thơ Dương Kỳ Anh (2005), Cõi Ta Bà (2008), Hoa hậu và những chuyện bên lề các cuộc thi Hoa hậu Việt Nam (1998), Những chuyện ít được kể giữa lòng Châu Âu (2000)…

Với nhiều tác phẩm ấn tượng, nhà báo Dương Xuân Nam được trao giải thưởng: Giải thưởng của tạp chí Văn nghệ quân đội 1988, Giải thưởng bài thơ hay do báo Nhân dân tuyển chọn 1988, Giải đặc biệt giải thưởng Văn học nghệ thuật Nguyễn Du với tiểu thuyết Xuyên Cẩm năm 2005.

Ông là một trong ba người được ghi danh vào từ điển Danh nhân văn hóa thế giới (Khu vực châu Á-Thái Bình Dương). Ông được tặng thưởng nhiều huân, huy chương các loại, đặc biệt được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng 2 vì những cống hiến và nỗ lực không ngừng nghỉ trong sự nghiệp sáng tạo và kiến tạo của mình.

Lễ truy điệu và di quan được tổ chức vào 13h ngày 26/2. Ông được hỏa táng, an táng tại Công viên tưởng niệm Thiên Đức - Phú Thọ.