Iran thu phí các tàu rời Hormuz như thế nào?

LHQ thành lập lực lượng đặc nhiệm bảo vệ dòng chảy thương mại qua eo biển Hormuz

Nghịch lý chính sách miễn trừ của Mỹ: Dầu Nga "đắt khách", dầu Iran vẫn ế

Iran buộc một số tàu chở dầu trả hàng triệu USD để rời eo biển Hormuz. (Ảnh: AFP)

Có thể gọi đây là “trạm thu phí nguy hiểm nhất thế giới”.

Iran đang buộc các tàu chở dầu đi theo một tuyến đường mới trong eo biển Hormuz, qua một hành lang hẹp do lực lượng Vệ binh Cách mạng kiểm soát. Một số tàu phải trả tới hàng triệu USD để được đi qua, theo dữ liệu hàng hải cung cấp cho NBC News.

Hệ thống mới này - được giới vận tải biển gọi là “trạm thu phí Tehran” - cho thấy Iran vẫn kiểm soát chặt chẽ tuyến đường thủy quan trọng này, bất chấp các đợt không kích dữ dội nhằm vào nước này, và có thể đang tìm cách củng cố quyền kiểm soát đó về lâu dài.

Trước khi Mỹ và Israel bắt đầu chiến dịch ném bom ngày 28/2, mỗi ngày có khoảng 110 tàu đi qua eo biển Hormuz, theo dữ liệu của Lloyd’s List Intelligence. Kể từ đó, con số này giảm mạnh xuống dưới 10 tàu/ngày, theo tổ chức theo dõi hàng hải có trụ sở tại London.

Thay vì đi giữa eo biển như trước, các tàu giờ phải chuyển sang tuyến mới đi vào lãnh hải Iran, qua một lối hẹp giữa hai đảo Qeshm và Larak, theo Tomer Raanan, chuyên gia phân tích rủi ro hàng hải của Lloyd’s List, nói với NBC News hôm thứ Tư.

“Những gì chúng tôi quan sát được cho thấy các tàu rời eo biển hiện nay đều đi qua hành lang hẹp trong lãnh hải Iran, nơi lực lượng Vệ binh Cách mạng kiểm tra thông tin tàu và gần như hoạt động như một trạm thu phí”, ông Raanan nói.

Theo dữ liệu theo dõi của Lloyd’s List, kể từ ngày 13/3 đã có ít nhất 25 tàu đi theo tuyến mới này - nằm cách chưa đến 20 dặm so với căn cứ hải quân chính của Iran tại cảng Bandar Abbas. Trong số đó có tàu chở dầu Trung Quốc mang tên Bright Gold, đi qua ngày 23/3.

Video đăng trên Douyin cùng ngày, do một thủy thủ trên tàu Bright Gold quay và được NBC News xác thực, cho thấy con tàu đi qua giữa hai hòn đảo.

“Vài ngày nữa lính Mỹ có thể đến đây. Đây có thể sẽ là điểm giao tranh chính”, người này nói trong video, vừa chỉ về phía các tòa nhà cao tầng của Iran phía xa.

Đoạn video kết thúc khi người thủy thủ giấu tên cho biết việc quay tiếp là quá nguy hiểm.

Ông Raanan cho biết Lloyd’s List ghi nhận ít nhất hai con tàu đã thanh toán bằng nhân dân tệ để được đi qua eo biển. Tuy nhiên, ông nói Iran dường như chưa thiết lập một chính sách thống nhất.

Trong khi đó, ông Jasem Mohamed al-Budaiwi thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh - liên minh gồm sáu quốc gia Arab vùng Vịnh - cho biết hôm thứ Năm rằng Iran đã chính thức thu phí để đảm bảo an toàn cho tàu đi qua tuyến hàng hải này, vốn rất quan trọng đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Truyền thông nhà nước Iran cũng đưa tin quốc hội nước này đang chuẩn bị ban hành luật để hợp thức hóa việc thu phí.

“Chúng tôi đảm bảo an ninh cho tuyến đường này, nên việc tàu và tàu chở dầu phải trả phí là điều tự nhiên”, nghị sĩ Mohammadreza Rezaei Kouchi được hãng tin Fars và Tasnim - hai cơ quan truyền thông thân cận với lực lượng Vệ binh Cách mạng - dẫn lời.

Phát biểu này được đưa ra vài ngày sau khi ông Alaeddin Boroujerdi, thành viên Ủy ban an ninh quốc gia Iran, đề xuất trên truyền hình nhà nước mức phí 2 triệu USD như một cách thể hiện quyền kiểm soát của Iran đối với tuyến đường thủy này.

Israel cho biết hôm thứ Năm đã tiêu diệt Alireza Tangsiri, chỉ huy lực lượng hải quân của Vệ binh Cách mạng và là người phụ trách việc rải mìn cũng như phong tỏa eo biển.

Theo dữ liệu của Tổ chức Hàng hải Quốc tế, trước khi người này bị tiêu diệt, Iran bị cho là đã tấn công ít nhất 18 tàu trong và quanh vịnh Ba Tư kể từ khi xung đột nổ ra. Trong vụ nghiêm trọng nhất ngày 6/3, bốn thủy thủ đã thiệt mạng trên một tàu kéo khi đi gần eo biển Hormuz.

Trong thư gửi Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres tuần này, Bộ Ngoại giao Iran cho biết tuyến đường thủy vẫn mở cho các “tàu không thù địch”, với điều kiện phải phối hợp với cơ quan chức năng Iran.

Các tuyên bố từ phía Iran cho thấy nước này đang muốn biến việc kiểm soát eo biển trong thời chiến thành một thực tế lâu dài. Hôm 26/3, Iran đưa ra năm điều kiện để chấm dứt xung đột, trong đó có yêu cầu “công nhận chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz”.

Nguồn: Iran thu phí các tàu rời Hormuz như thế nào?

Nh.Thạch

nangluongquocte.petrotimes.vn