K9 - Đá Chông: Nơi hồn thiêng sông núi hội tụ, nơi trái tim cả nước hướng về Người

Dấu son lịch sử giữa đại ngàn Ba Vì

Trong không khí thiêng liêng của những ngày tháng Tư lịch sử, khi cả nước hân hoan kỷ niệm 51 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), đoàn chúng tôi, những người con của miền đất Tây Ninh anh hùng đã thực hiện chuyến hành hương đầy xúc động về Khu di tích lịch sử K9 - Đá Chông, nơi lưu giữ những dấu ấn đặc biệt gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu.

Cổng vào Khu di tích K9

Hành trình ấy không đơn thuần là một chuyến tham quan về nguồn, mà còn là cuộc trở về với ký ức thiêng liêng của dân tộc. Từ miền Nam thành đồng từng oằn mình trong khói lửa chiến tranh, chúng tôi trở về miền Bắc, về với “địa chỉ đỏ” giữa đại ngàn Ba Vì như một lời tri ân sâu nặng gửi đến Bác Hồ và các thế hệ cha anh đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Đúng vào dịp cả dân tộc tưởng nhớ mốc son chói lọi của mùa Xuân đại thắng năm 1975, mỗi bước chân trên vùng đất K9 dường như đều mang theo niềm xúc động đặc biệt. Nơi đây không chỉ gợi nhắc về những năm tháng chiến tranh gian khổ, mà còn làm hiện lên khát vọng hòa bình, thống nhất đã được đánh đổi bằng biết bao máu xương của dân tộc Việt Nam.

Và rồi, khi tháng Năm trở lại, trong không khí cả nước thành kính hướng về kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), những ký ức thiêng liêng từ chuyến hành hương tháng Tư ấy lại ùa về nguyên vẹn trong tâm trí.

Chính trong mạch cảm xúc sâu lắng ấy, những dòng ghi chép này được viết nên như một nén tâm hương kính dâng lên Bác.

Nếu chuyến hành hương tháng Tư là cuộc trở về với lịch sử thống nhất non sông, thì những hồi tưởng tháng Năm lại là sự lắng đọng của lòng biết ơn và niềm kính yêu vô hạn đối với vị lãnh tụ vĩ đại, người đã dành trọn cuộc đời cho độc lập dân tộc, cho hòa bình đất nước và hạnh phúc của Nhân dân.

Hai mốc thời gian, 30/4 và 19/5 như hòa quyện vào nhau, tạo nên ý nghĩa trọn vẹn cho cuộc hành hương về K9 - Đá Chông: một bên là ngày khát vọng thống nhất trở thành hiện thực; một bên là ngày cả dân tộc tưởng nhớ người đã hiến dâng cả cuộc đời để vun đắp cho khát vọng thiêng liêng ấy. Chính vì vậy, K9 không chỉ là nơi lưu giữ ký ức lịch sử, mà còn là nơi khơi dậy trong mỗi người Việt Nam hôm nay niềm tự hào dân tộc, lòng biết ơn và ý thức trách nhiệm đối với tương lai đất nước.

Miền đất thiêng giữa non xanh Ba Vì

Nằm trên đồi Đá Chông, ven dòng sông Đà thơ mộng thuộc xã Ba Vì, thành phố Hà Nội, cách trung tâm Thủ đô khoảng 70km về phía Tây, Khu di tích lịch sử K9 hiện lên như một miền đất đặc biệt, nơi vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên hòa quyện cùng chiều sâu linh thiêng của lịch sử dân tộc.

Con đường dẫn vào K9 uốn lượn qua những triền đồi xanh mướt, đưa bước chân du khách dần rời xa sự ồn ào của phố thị để bước vào không gian thanh tĩnh, khoáng đạt và trầm mặc của núi rừng Ba Vì. Càng tiến sâu vào khu di tích, con người càng cảm nhận rõ sự bình yên rất riêng của nơi đây, một cảm giác khiến lòng người tự nhiên chậm lại và lắng xuống.

Phía trước K9 là dòng sông Đà lững lờ trôi, mặt nước phẳng lặng như gương, phản chiếu mây trời và núi non bảng lảng trong sương sớm. Có những buổi ban mai, màn sương mỏng phủ nhẹ mặt sông khiến cả không gian như chìm trong một bức tranh thủy mặc huyền ảo. Dòng sông ấy không chỉ làm nên vẻ thơ mộng cho cảnh sắc Ba Vì, mà còn như một chứng nhân thầm lặng của lịch sử, chứng kiến bao bước chuyển mình của dân tộc qua những năm tháng chiến tranh và hòa bình.

Phía sau khu di tích là dãy Ba Vì sừng sững với lớp lớp núi non trập trùng như bức trường thành thiên nhiên án ngữ phía Tây Thủ đô. Bao quanh K9 là hệ sinh thái rừng nguyên sinh xanh thẳm với những hàng thông reo vi vút, những cây cổ thụ tỏa bóng quanh năm và những tầng dây leo chằng chịt như lưu giữ dấu ấn của thời gian.

Nổi bật giữa không gian ấy là những khối đá lớn nhô lên sắc nhọn, xếp thành cụm như những mũi chông khổng lồ hướng thẳng lên trời xanh. Chính hình dáng độc đáo ấy đã tạo nên tên gọi Đá Chông, một cái tên vừa gợi vẻ đẹp hoang sơ kỳ thú của tạo hóa, vừa gợi liên tưởng đến khí phách kiên cường, bất khuất của dân tộc Việt Nam qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước. Những phiến đá ấy vẫn lặng lẽ đứng đó qua bao mùa mưa nắng, như những người lính canh trung thành của lịch sử, âm thầm gìn giữ miền đất từng in dấu chân Bác Hồ kính yêu.

Điều làm nên nét đặc biệt của K9 không chỉ nằm ở cảnh quan hùng vĩ, mà còn ở chiều sâu cảm xúc mà nơi đây mang lại. Giữa không gian tĩnh lặng ấy, tiếng chim rừng vọng qua vòm lá, tiếng gió khẽ lướt trên những tán thông tạo thành âm thanh xào xạc như khúc nhạc không lời của núi rừng Ba Vì. Thỉnh thoảng, vài chiếc lá nhẹ rơi trên lối nhỏ, xoay chậm trong nắng, khiến người ta có cảm giác thời gian nơi đây dường như cũng đang lắng lại.

Bước chân giữa miền đất ấy, lòng người tự nhiên trở nên thành kính và suy tưởng. Những bộn bề của cuộc sống dường như tan biến, nhường chỗ cho cảm giác thanh thản, thiêng liêng và niềm xúc động khó gọi thành lời.

Có lẽ chính sự giao hòa kỳ diệu giữa thiên nhiên thanh khiết và chiều sâu lịch sử đã tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt của K9 - Đá Chông. Nơi đây không chỉ là một thắng cảnh hay một khu di tích lịch sử đơn thuần, mà còn là miền đất của ký ức dân tộc, nơi mỗi hàng cây, phiến đá, mỗi lối đi đều như đang cất giữ những câu chuyện của một thời lịch sử oanh liệt.

Để rồi khi rời K9, mỗi người không chỉ mang theo những ấn tượng về vẻ đẹp của núi rừng Ba Vì, mà còn mang theo niềm tự hào dân tộc, sự biết ơn sâu sắc đối với các thế hệ cha anh và sự thấm thía hơn bao giờ hết về giá trị của hòa bình, độc lập, tự do, những điều đã được đánh đổi bằng biết bao mồ hôi, nước mắt và máu xương của dân tộc Việt Nam.

Từ tầm nhìn chiến lược của Bác đến sự ra đời của Căn cứ K9 – Một quyết định mang tầm vóc lịch sử

Mùa hè năm 1957, trong chuyến công tác kiểm tra cuộc diễn tập quân sự của Sư đoàn 308 bên bờ sông Đà, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dừng chân tại khu vực đồi Đá Chông. Giữa không gian hoang sơ của núi rừng Ba Vì, trước những phiến đá nhọn vươn lên giữa tầng tầng cây lá, Người dành nhiều thời gian quan sát địa hình, hướng núi, thế sông, các tuyến cơ động và khả năng phòng thủ tự nhiên của khu vực này.

Bằng tầm nhìn chiến lược đặc biệt sâu rộng của một lãnh tụ từng trải qua biết bao thử thách khốc liệt của cách mạng Việt Nam và thế giới, Bác nhanh chóng nhận ra giá trị đặc biệt của vùng đất tưởng như bình lặng ấy. Ẩn sau vẻ yên bình của núi rừng Ba Vì là một địa thế hội tụ đầy đủ những yếu tố của một căn cứ chiến lược quan trọng.

Đá Chông nằm ở vị trí đủ gần để có thể nhanh chóng kết nối với Trung tâm Thủ đô Hà Nội khi cần thiết, nhưng cũng đủ xa để bảo đảm bí mật và an toàn tuyệt đối trong những tình huống đặc biệt. Phía trước là dòng sông Đà rộng lớn thuận lợi cho cơ động đường thủy; phía sau tựa vào dãy Ba Vì hùng vĩ tạo thế phòng thủ vững chắc; xung quanh là rừng núi trùng điệp, địa hình hiểm trở, dễ quan sát và kiểm soát các hướng tiếp cận.

Điều đáng khâm phục hơn cả là ngay từ thời điểm đất nước còn trong hòa bình tương đối ở miền Bắc, Bác đã sớm nghĩ đến những tình huống lâu dài và khốc liệt có thể xảy ra đối với vận mệnh dân tộc. Từ nhãn quan của một nhà chiến lược kiệt xuất, Người không chỉ nhìn thấy hiện tại mà còn nhìn thấy cả những yêu cầu sinh tử của cách mạng trong tương lai. Chính vì vậy, quyết định chọn Đá Chông làm căn cứ dự phòng của Trung ương đã thể hiện rõ tư duy chiến lược sâu sắc, sự chủ động chuẩn bị cho mọi tình huống và trách nhiệm lớn lao của Người trước sự nghiệp cách mạng của dân tộc.

Không chỉ nhìn thấy giá trị quân sự, Bác còn cảm nhận được vẻ đẹp thanh bình, khoáng đạt của nơi đây, một không gian vừa phù hợp cho những công việc hệ trọng của Trung ương, vừa phản ánh phong cách sống giản dị, gần gũi thiên nhiên của Người.

Theo chỉ đạo trực tiếp của Bác, một khu căn cứ đặc biệt được xây dựng và mang mật danh K9. Tên gọi ngắn gọn, giản dị nhưng hàm chứa yêu cầu tuyệt đối về bí mật quân sự trong bối cảnh đất nước bước vào thời kỳ đầy biến động.

Những năm đầu, K9 là nơi Bác và Bộ Chính trị làm việc, nghỉ ngơi và tổ chức nhiều cuộc họp quan trọng. Giữa không gian tĩnh lặng của núi rừng Ba Vì, nhiều quyết sách chiến lược cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và sự nghiệp đấu tranh giải phóng miền Nam đã được nghiên cứu, hoạch định. Nơi đây từng đón bước chân của nhiều đồng chí lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước; từng chứng kiến những đêm trăn trở của Bác trước vận mệnh dân tộc; từng lặng lẽ lưu giữ biết bao suy tư của Người về con đường độc lập, thống nhất đất nước.

Nhưng lịch sử đã trao cho K9 một sứ mệnh còn thiêng liêng hơn thế. Ngày 02/9/1969, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh từ biệt thế giới này, cả dân tộc chìm trong niềm tiếc thương vô hạn. Trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống Mỹ đang ở giai đoạn ác liệt, không quân Mỹ liên tục đánh phá miền Bắc, nhiệm vụ bảo vệ tuyệt đối an toàn thi hài của Người trở thành nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng.

Chính trong thời khắc ấy, tầm nhìn xa trông rộng của Bác càng khiến hậu thế thêm khâm phục và xúc động. Quyết định chọn Đá Chông làm căn cứ dự phòng từ hơn một thập kỷ trước đã phát huy giá trị lịch sử to lớn. K9 được lựa chọn là nơi gìn giữ thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh trong suốt những năm tháng chiến tranh ác liệt.

Từ một căn cứ dự phòng của Trung ương, K9 trở thành “vùng đất thiêng” mang trọng trách gìn giữ hình hài vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc. Từ năm 1969 đến năm 1975, giữa bom đạn chiến tranh và muôn vàn hiểm nguy, nơi đây đã âm thầm hoàn thành sứ mệnh đặc biệt ấy. Biết bao cán bộ, chiến sĩ, bác sĩ, chuyên gia và lực lượng bảo vệ đã ngày đêm túc trực, bằng tất cả trí tuệ, lòng trung thành và tình cảm kính yêu dành cho Bác, bảo đảm tuyệt đối an toàn cho Người cho đến ngày đất nước hoàn toàn thống nhất.

Để rồi mùa thu năm 1975, khi non sông liền một dải, thi hài Bác được trang trọng đưa về an nghỉ tại Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh bên Quảng trường Ba Đình lịch sử.

Nhìn lại hành trình ấy, càng thêm thấm thía trí tuệ và tầm vóc lớn lao của Chủ tịch Hồ Chí Minh. K9 - Đá Chông vì thế không chỉ là một địa danh lịch sử, mà còn là minh chứng sống động cho tầm nhìn chiến lược vượt trước thời đại, cho trái tim luôn đau đáu vì dân, vì nước của vị lãnh tụ vĩ đại. Càng hiểu về K9, càng thêm ngưỡng mộ tài thao lược, bản lĩnh và đức hy sinh trọn đời vì Tổ quốc của Người.

Khúc tráng ca bất tận vang vọng mãi từ K9

Cuộc hành hương tháng Tư đã khép lại, nhưng dư âm thiêng liêng của hành trình về nguồn nơi K9 - Đá Chông vẫn còn ngân vọng mãi trong lòng mỗi thành viên của đoàn chúng tôi khi tháng Năm lại về – tháng của lòng biết ơn và tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu.

Từ dấu mốc 51 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước đến dịp kỷ niệm 136 năm ngày sinh của Người, chuyến đi ấy không chỉ là cuộc trở về với một địa danh lịch sử, mà còn là hành trình trở về với cội nguồn của lý tưởng cách mạng, của lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc.

Giữa đại ngàn Ba Vì, K9 - Đá Chông vẫn lặng lẽ hiện hữu như một trang sử sống của dân tộc Việt Nam. Mỗi hàng cây, phiến đá, mỗi lối đi nơi đây dường như vẫn còn lưu giữ hơi thở của lịch sử, nhắc nhở các thế hệ hôm nay và mai sau về những năm tháng đất nước đã đi qua bằng biết bao hy sinh, mất mát để giành lấy hòa bình, độc lập và thống nhất non sông.

Nhà làm việc của Bác và đoàn tham quan K9

Đứng giữa không gian thiêng liêng ấy, con người càng thấm thía rằng cuộc sống thanh bình hôm nay không phải điều tự nhiên có được. Đó là thành quả được đánh đổi bằng máu xương, bằng tuổi xuân và cả cuộc đời của biết bao thế hệ cha anh đã ngã xuống vì Tổ quốc; là kết tinh của ý chí quật cường, của khát vọng độc lập, tự do cháy bỏng suốt chiều dài lịch sử dân tộc.

Vì thế, hành trình về với K9 không chỉ để tưởng nhớ quá khứ hay tri ân công lao trời biển của Bác Hồ kính yêu, mà còn là dịp để mỗi người tự soi lại trách nhiệm của mình đối với quê hương, đất nước hôm nay. Đó là trách nhiệm giữ gìn thành quả cách mạng; trách nhiệm tiếp nối truyền thống yêu nước, đoàn kết và tự lực tự cường của dân tộc; trách nhiệm sống, lao động và cống hiến xứng đáng hơn với những hy sinh lớn lao của các thế hệ đi trước.

Khúc tráng ca từ K9 vì thế sẽ còn vang vọng mãi, không chỉ trong ký ức của những người từng đặt chân về miền đất thiêng này, mà còn trong dòng chảy bất tận của truyền thống dân tộc Việt Nam, như lời nhắc nhở thiêng liêng để mỗi thế hệ hôm nay và mai sau luôn biết trân trọng lịch sử, gìn giữ hòa bình và hun đúc khát vọng dựng xây đất nước ngày càng hùng cường, phồn vinh.

Đời đời nhớ ơn Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại – Người đã hiến dâng trọn đời mình cho độc lập, tự do của dân tộc và hạnh phúc của Nhân dân./.

Nguồn: K9 - Đá Chông: Nơi hồn thiêng sông núi hội tụ, nơi trái tim cả nước hướng về Người

Trần Quốc Việt

baotayninh.vn